Reformatie · 1517-1530

Luther en de Reformatie

Een monnik uit een klein Saksisch stadje daagt de machtigste instelling van Europa uit. Leerlingen volgen Luther van Wittenberg naar Worms en de Wartburg, en ontdekken hoe de boekdrukkunst van één man een beweging maakte die de Westerse Kerk verdeelde.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1517 n.Chr. tot 1530 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 317Reformatie, 1530 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Martin Luther hangt aan de lijn. De klas beslist.

The evening of 31 October 1517
Wittenberg, Saxony

“You must decide whether to send your 95 Theses, written in Latin, to Archbishop Albrecht of Mainz. If you do, you risk angering a powerful church leader who supports indulgence sales. If you do not, your protest may go unnoticed beyond Wittenberg.”

Should I send my 95 Theses to the archbishop, or keep my protest local? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

ReformatieLuther en de Reformatie

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Een monnik uit een klein Saksisch stadje daagt de machtigste instelling van Europa uit. Leerlingen volgen Luther van Wittenberg naar Worms en de Wartburg, en ontdekken hoe de boekdrukkunst van één man een beweging maakte die de Westerse Kerk verdeelde.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen wat aflaten waren en waarom Luther daartegen protesteerde.
  • Wittenberg, Worms en de Wartburg op de kaart aanwijzen en vertellen wat er op elke plek gebeurde.
  • Uitleggen hoe de boekdrukkunst en de bescherming van een vorst Luther hielpen overleven.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1517 n.Chr. a

1517 n.Chr.

Een kleine universiteitsstad

Open de kaart in 1517 en zoek Wittenberg aan de rivier de Elbe, ten zuidwesten van Berlijn. Bij welk rijk hoort deze stad? Zoek nu Rome: hoe ver is de paus eigenlijk weg?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1521 n.Chr. b

1521 n.Chr.

De Rijksdag van Worms

Zet 'Historical Events' aan en kies 'Religious Events'. Ga naar 1521 en vind de marker bij Worms aan de Rijn. Wie stond Luther daar tegenover, en wat weigerde hij te doen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1530 n.Chr. c

1530 n.Chr.

Een rijk van vorsten

Spring naar 1530 en zoom uit over het Heilige Roomse Rijk. Het bestond uit veel vorsten, bisschoppen en vrije steden, die elk hun eigen kerk mochten kiezen. Waarom maakte dat het moeilijk om de Reformatie te stoppen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Wat was een aflaat, en waarom vond Luther het verkeerd om ze te verkopen?
  2. Luthers 95 stellingen waren in het Latijn voor geleerden. Hoe bereikten zijn ideeën toch zo snel gewone Duitsers?
  3. Waarom beschermde Frederik de Wijze, keurvorst van Saksen, een monnik die door de paus was veroordeeld?
  4. Luther vertaalde de Bijbel in het Duits. Waarom was dat zo'n grote stap?
  5. Ging de Reformatie vooral over geloof, geld of macht? Leg je antwoord uit.
4

Spelronde

10 min

Speel een ronde Rule History als Süleyman de Grote. Terwijl Karel V zich met Luther bezighield, veroverde Süleyman Belgrado in 1521 en belegerde hij Wenen in 1529. Bespreek: hoe kon een dreiging van buitenaf de Reformatie binnen het rijk helpen overleven?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.