Late Middeleeuwen · 1309-1417

Avignon en het Westers Schisma

Bijna 70 jaar lang wonen de pausen in Avignon, en daarna zijn er bijna 40 jaar lang twee, en zelfs drie pausen tegelijk. Leerlingen brengen in kaart welke koninkrijken welke paus steunden en zien hoe het concilie van Konstanz in 1417 een einde maakte aan de splitsing.

Duur
45 minuten
Leeftijd
13–16 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1309 n.Chr. tot 1415 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 267Late Middeleeuwen, 1400 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Pope Gregory XI hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late autumn, 1376
The papal palace in Avignon, France

“You must decide whether to move the papal court back to Rome, which is divided and dangerous, or remain in Avignon, where the papacy has been safe and stable for decades. Many in Rome and Italy urge you to return, but French advisors warn against it. The future of the Church may depend on your choice.”

Should I stay in Avignon, or return to Rome as pope? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Late MiddeleeuwenAvignon en het Westers Schisma

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Bijna 70 jaar lang wonen de pausen in Avignon, en daarna zijn er bijna 40 jaar lang twee, en zelfs drie pausen tegelijk. Leerlingen brengen in kaart welke koninkrijken welke paus steunden en zien hoe het concilie van Konstanz in 1417 een einde maakte aan de splitsing.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom de pausen van 1309 tot 1377 in Avignon verbleven.
  • Beschrijven hoe de dubbele pausverkiezing van 1378 het Westen verdeelde en hoe koninkrijken partij kozen.
  • Uitleggen hoe het concilie van Konstanz in 1417 een einde maakte aan het schisma.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1309 n.Chr. a

1309 n.Chr.

Pausen aan de Rhône

Open de kaart in 1309 en zoom in op Avignon aan de Rhône. Rome werd in deze tijd verscheurd door ruzies tussen adellijke families. Waarom zouden pausen zich hier, dicht bij Frankrijk, veiliger voelen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1400 n.Chr. b

1400 n.Chr.

Partij kiezen

Ga naar het jaar 1400 en zoom uit over Europa. Gebruik de lijst op je werkblad om te zoeken welke koninkrijken de paus in Avignon steunden en welke de paus in Rome. Zie je een patroon?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1415 n.Chr. c

1415 n.Chr.

Een concilie aan het meer

Zoek Konstanz, aan het meer bij de rand van de Alpen, binnen het Heilige Roomse Rijk. Waarom zou een stad tussen Italië, Frankrijk en de Duitse landen een goede plek zijn voor een groot concilie?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Veel mensen noemden de jaren in Avignon de 'Babylonische ballingschap' van de Kerk. Waarom werd het vergeleken met de ballingschap van de Joden in Babylon?
  2. In 1378 kozen de kardinalen een paus in Rome en enkele maanden later een tweede. Waarom zouden ze dat doen?
  3. Koninkrijken kozen vaak hun paus op basis van hun bondgenootschappen. Wat zegt dat over geloof en politiek?
  4. Als twee pausen elkaars volgelingen in de ban doen, hoe zouden gewone gelovigen zich dan voelen?
  5. Het concilie beweerde boven elke paus te staan. Waarom was dat zo'n revolutionair idee?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Mansa Musa, die in 1324 zijn beroemde pelgrimstocht naar Mekka maakte terwijl de pausen in Avignon verbleven. Bespreek daarna: hoe gebruikten heersers in deze tijd religie om hun macht te versterken?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.