Middeleeuwse Balkan · 1371-1389

Kosovo 1389: strijd en herinnering

Op het Merelveld in 1389 ontmoeten een door Serviërs geleide coalitie en de Ottomaanse sultan Murad I elkaar, waarbij beide leiders het leven laten. Je plaatst de slag in het kader van de Ottomaanse opmars op de Balkan en onderzoekt hoe één veldslag uitgroeide tot een krachtig verhaal in de herinnering.

Duur
50 minuten
Leeftijd
13–16
Op de kaart
3 stappen, 1300 n.Chr. tot 1389 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 261Middeleeuwse Balkan, 1389 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Prince Lazar Hrebeljanović hangt aan de lijn. De klas beslist.

The morning of 15 June 1389, before the battle
Camp near the Field of Blackbirds, Kosovo

“You must decide whether to lead your army in a direct attack against the Ottomans or hold a defensive position and wait for them to advance. Both choices carry risks: attacking may surprise the enemy but could lead to heavy losses, while defending might let the Ottomans use their numbers and cavalry.”

Should I order an attack, or hold our ground and defend, what would you advise? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Middeleeuwse BalkanKosovo 1389: strijd en herinnering

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Op het Merelveld in 1389 ontmoeten een door Serviërs geleide coalitie en de Ottomaanse sultan Murad I elkaar, waarbij beide leiders het leven laten. Je plaatst de slag in het kader van de Ottomaanse opmars op de Balkan en onderzoekt hoe één veldslag uitgroeide tot een krachtig verhaal in de herinnering.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijven hoe de Ottomanen tussen 1354 en 1400 oprukten op de Balkan.
  • Uitleggen wat er gebeurde bij de Slag op het Merelveld in 1389 en waarom de uitkomst omstreden is.
  • Analyseren hoe de slag op verschillende manieren is herinnerd door verschillende volken.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1300 n.Chr. a

1300 n.Chr.

De Balkan in 1300

Open de kaart van het jaar 1300 en zoom in op de Balkan. Zoek Raška, het koninkrijk Servië, en het Byzantijnse Rijk. Welke machten zijn in deze tijd het belangrijkst in de regio?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1400 n.Chr. b

1400 n.Chr.

Een nieuwe macht

Ga naar het jaar 1400. Welke nieuwe grootmacht overheerst nu een groot deel van de Balkan? Zoek Edirne, de hoofdstad van dit rijk in Europa. Hoe ver ligt deze stad van het Merelveld?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1389 n.Chr. c

1389 n.Chr.

Drie veldslagen

Stel het jaar in op 1389 en zet de laag 'Historical Events (Battles)' aan. Zoek Maritsa (1371), Kosovo (1389) en Nicopolis (1396). Welk verhaal vertellen deze drie veldslagen samen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Na de dood van tsaar Stefan Dusan in 1355 viel het Servische rijk uiteen onder rivaliserende edelen. Hoe hielp dat de Ottomanen?
  2. Zowel de sultan als de Servische vorst sneuvelden in de slag. Waarom is het lastig om te zeggen wie er gewonnen heeft?
  3. Binnen enkele jaren werd Servië een vazalstaat van de Ottomanen en vocht de Servische vorst voor de sultan. Wat zegt dat over de uitkomst van de slag?
  4. Servische epische liederen maakten van de slag een verhaal over opoffering en geloof. Waarom worden nederlagen soms zo belangrijk voor de identiteit van een volk?
  5. Tegenwoordig ligt het slagveld in een gebied waar de meeste mensen Albanees zijn. Hoe kan één plek verschillende betekenissen hebben voor verschillende volken?
4

Spelronde

10 min

Speel Rule History als Süleyman de Grote, een latere Ottomaanse sultan die de Balkan bestuurde op het hoogtepunt van het rijk. Vergelijk daarna zijn keuzes met die van Murad I, die de eerste Ottomaanse veroveringen in Europa leidde.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.