Late Middeleeuwen · 1385-1410

Polen-Litouwen: een unie van kronen

In 1385 stemt de heidense grootvorst van Litouwen ermee in zich te laten dopen en te trouwen met de jonge koningin van Polen. Leerlingen volgen hoe deze unie uitgroeide tot een van de grootste staten van Europa en hoe het leger van Polen-Litouwen in 1410 de Duitse Orde versloeg bij Grunwald.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1300 n.Chr. tot 1400 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 262Late Middeleeuwen, 1400 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Jogaila hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late summer 1385, just after the Union of Krewo is proposed
Krewo Castle, Grand Duchy of Lithuania (now Belarus)

“You must decide whether to accept the terms of the Polish lords: convert to Catholicism, marry their young queen, and unite Lithuania and Poland under one crown. This could protect Lithuania from the Teutonic Knights, but means changing your faith and sharing power with Polish nobles.”

Should I agree to the union with Poland and accept baptism, or seek another way to defend my land? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Late MiddeleeuwenPolen-Litouwen: een unie van kronen

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In 1385 stemt de heidense grootvorst van Litouwen ermee in zich te laten dopen en te trouwen met de jonge koningin van Polen. Leerlingen volgen hoe deze unie uitgroeide tot een van de grootste staten van Europa en hoe het leger van Polen-Litouwen in 1410 de Duitse Orde versloeg bij Grunwald.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Leg uit wat er in de Unie van Krewo (1385) werd afgesproken en waarom beide partijen dit wilden.
  • Vergelijk de kaarten van 1300 en 1400 en beschrijf hoe groot Polen-Litouwen werd.
  • Beschrijf de slag bij Grunwald (1410) en waarom die zo belangrijk was voor de Duitse Orde.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1300 n.Chr. a

1300 n.Chr.

Drie buren

Open de kaart van 1300. Zoek Polen, Litouwen en het gebied van de Duitse Orde. Wie ligt er ingeklemd tussen wie?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1400 n.Chr. b

1400 n.Chr.

Een reuzenstaat

Ga naar het jaar 1400 en zoek Polen-Litouwen. Hoe ver strekt het zich uit van de Oostzee tot richting de Zwarte Zee? Welke volken zouden er binnen deze grenzen kunnen wonen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1400 n.Chr. c

1400 n.Chr.

Grunwald

Zoom in op het gebied waar het land van de Duitse Orde grenst aan Polen-Litouwen, ten zuidwesten van Olsztyn. Hier kwamen in juli 1410 twee legers tegenover elkaar te staan. Waarom werd er juist aan de grens gevochten?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Litouwen was de laatste grote heidense staat van Europa. Waarom maakte dat het tot een doelwit voor de Duitse Orde?
  2. Jadwiga werd rond haar tiende tot 'koning' van Polen gekroond. Waarom zouden de Poolse edelen haar die titel hebben gegeven in plaats van 'koningin'?
  3. Jogaila dacht er ook over om met een prinses uit Moskou te trouwen en zich orthodox te laten dopen. Waarom koos hij uiteindelijk voor Polen?
  4. In de Litouwse gebieden woonden veel orthodoxe christenen die Roetheens spraken. Hoe zou de unie voor hen gevoeld hebben?
  5. Na Grunwald bleef de Duitse Orde bestaan, maar herwon nooit meer haar oude kracht. Waarom kan een veldslag belangrijk zijn, ook als de vijand niet helemaal wordt vernietigd?
4

Spelronde

10 min

Speel Rule History als Sejong de Grote, die acht jaar na Grunwald zijn regering in Korea begon. Vergelijk daarna: Jogaila bracht twee volken samen door huwelijk en doop. Op welke andere manieren kunnen heersers verschillende volken verbinden?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.