a
De Tupi-kust
Open de kaart in 1492 boven de kust van Brazilië. Zoek Tupinambá en andere inheemse namen langs de kust. Wie woonden hier al toen de Portugese schepen in 1500 aankwamen?
Open dit beeld op de kaartPortugees Brazilië · 1500-1654
Brazilië en suiker: een plantagekolonie
Portugese schepen bereikten in 1500 de kust van Brazilië. Binnen een eeuw was de kolonie de grootste suikerproducent ter wereld. Suiker werd verbouwd op plantages, eerst door tot slaaf gemaakte inheemse mensen en later door tot slaaf gemaakte Afrikanen. In deze les ontdekken leerlingen de Tupi, de suikerfabrieken en het Nederlandse Brazilië.
- Duur
- 50 minuten
- Leeftijd
- 12–15 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 1492 n.Chr. tot 1650 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Manoel Botelho de Oliveira hangt aan de lijn. De klas beslist.
Late 1638, after Dutch forces have captured Recife and are threatening Bahia
Near Salvador, Bahia, Portuguese Brazil
“You must decide whether to stay and defend your plantation, risking attack and possible destruction, or to abandon it and seek safety, losing your property and harvest. The Dutch army is advancing along the coast, and some neighbors are leaving while others prepare to fight.”
Should I risk everything to defend my plantation, or leave now to protect my family and workers? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Portugees BraziliëBrazilië en suiker: een plantagekolonie
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
Portugese schepen bereikten in 1500 de kust van Brazilië. Binnen een eeuw was de kolonie de grootste suikerproducent ter wereld. Suiker werd verbouwd op plantages, eerst door tot slaaf gemaakte inheemse mensen en later door tot slaaf gemaakte Afrikanen. In deze les ontdekken leerlingen de Tupi, de suikerfabrieken en het Nederlandse Brazilië.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Vind Porto Seguro, Salvador en Recife op de kaart en leg uit welke rol deze plaatsen speelden in de vroege kolonie.
- Leg uit hoe de Tupi-volken reageerden op de komst van de Portugezen.
- Beschrijf hoe suikerplantages werkten en waarom ze afhankelijk waren van slavernij.
Ontdek de kaart
15 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Een kustkolonie
Spring naar 1650 met hetzelfde kaartbeeld en zoek Portugees Brazilië. De meeste kolonisten woonden toen nog steeds dicht bij zee. Waarom bleef de kolonie zo lang aan de kust?
Open dit beeld op de kaart
c
Suikergebied
Zoom in op de kust tussen Recife en Salvador. Hier stonden honderden suikerfabrieken, de zogenaamde engenhos. De Nederlanders veroverden Recife in 1630 en hielden het noordoosten tot 1654 bezet. Waarom vochten andere landen om deze suikergebieden?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
15 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- De kolonie werd genoemd naar brazilhout, een boom die een rode kleurstof leverde. Wat zegt het over een land als het wordt vernoemd naar een handelsproduct?
- Jezuïeten leerden de Tupi-taal en schreven er een grammatica van. Waarom zouden missionarissen de lokale taal willen leren?
- Suikerfabrieken hadden het hele jaar door veel arbeiders nodig. Waarom schakelden plantagehouders eerst over op tot slaaf gemaakte inheemse mensen, en daarna op tot slaaf gemaakte Afrikanen?
- Tussen 1645 en 1654 verdreven Portugese kolonisten, inheemse en Afro-Braziliaanse strijders samen de Nederlanders. Waarom zouden zulke verschillende groepen samen vechten?
- Brazilië kreeg meer tot slaaf gemaakte Afrikanen dan welk ander land in Amerika dan ook. Hoe zie je die geschiedenis vandaag de dag nog terug in Brazilië?
Spelronde
10 minEr staat geen Portugese koning in Rule History. Speel één ronde als Elizabeth I, die regeerde terwijl de suikerplantages in Brazilië groeiden. Bespreek daarna: suiker was een luxeproduct voor Europese kopers. Welke beslissingen, genomen door mensen ver weg, bepaalden het leven van degenen die de suiker verbouwden?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.