De Opstand · 1566-1584

Willem van Oranje en de Opstand

De Nederlanden komen in opstand tegen Filips II van Spanje vanwege belastingen, oude vrijheden en geloof. Leerlingen volgen Willem van Oranje van edelman tot leider van de opstand, zien hoe Leiden werd gered door het land onder water te zetten, en onderzoeken waarom hij de 'Vader des Vaderlands' wordt genoemd.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 1560 n.Chr. tot 1600 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 336De Opstand, 1592 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

William of Orange hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early summer, 1568
Dillenburg, Germany

“You must decide whether to raise an army and invade the Netherlands to challenge Spanish rule, or to stay in exile and try to negotiate. Leading a revolt could inspire the provinces but will put many lives and my own future at risk. Staying safe means Philip’s harsh rule continues, but there may be fewer deaths for now.”

Should I invade the Netherlands with an army, or wait and try to negotiate with King Philip II? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

De OpstandWillem van Oranje en de Opstand

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Nederlanden komen in opstand tegen Filips II van Spanje vanwege belastingen, oude vrijheden en geloof. Leerlingen volgen Willem van Oranje van edelman tot leider van de opstand, zien hoe Leiden werd gered door het land onder water te zetten, en onderzoeken waarom hij de 'Vader des Vaderlands' wordt genoemd.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Leg drie redenen uit waarom de Nederlanden in opstand kwamen tegen Filips II.
  • Wijs Brielle, Leiden en Utrecht aan op de kaart en leg uit wat er op deze plekken gebeurde.
  • Beschrijf de rol van Willem van Oranje in de Opstand.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1560 n.Chr. a

1560 n.Chr.

De Habsburgse Nederlanden

Open de kaart in 1560 en zoom in op de Nederlanden. Zoek de Habsburgse Nederlanden op. Wie regeert er, en hoe ver is Spanje, waar de koning nu woont?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1600 n.Chr. b

1600 n.Chr.

Scheiding tussen noord en zuid

Spring naar 1600 en zoek de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in het noorden en de Habsburgse Nederlanden in het zuiden. Waar loopt de nieuwe grens? Kijk naar de grote rivieren.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1600 n.Chr. c

1600 n.Chr.

Een land van water

Zoom in op Holland rond Leiden in 1600. Zoek de kust, de rivieren en het lage land achter de duinen. Hoe kon water hier als wapen worden ingezet?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De Opstand draaide om belastingen, godsdienstvrijheid en oude privileges. Welke reden vind jij het belangrijkst?
  2. Waarom vielen mensen in 1566 kerken aan en vernielden ze beelden?
  3. In 1574 zetten de opstandelingen het land onder water om Leiden te redden. Was dat een eerlijke prijs?
  4. In 1581 verklaarden de opstandige gewesten dat Filips niet langer hun heer was. Waarom was dat toen zo'n schokkend idee?
  5. Willem van Oranje werd in 1584 vermoord. Waarom denk je dat de Opstand toch doorging?
4

Spelronde

10 min

Speel een ronde Rule History als Elizabeth I. In 1585 stuurde zij Engelse soldaten om de Nederlandse opstandelingen te helpen tegen Spanje. Bespreek: waarom zou een koningin opstandelingen tegen een andere koning steunen?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.