Spaanse verovering · 1519-1521

1521: de val van Tenochtitlan

Hoe konden een paar honderd Spanjaarden de Azteekse hoofdstad veroveren? In deze les volg je de veldtocht van 1519-1521 en ontdek je dat vooral inheemse legers en de pokken de doorslag gaven. Je bekijkt de verovering ook door de ogen van de Nahua.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1500 n.Chr. tot 1521 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 297Spaanse verovering, 1519 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Cuauhtémoc hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early August 1521, as the siege nears its end
Tenochtitlan, island city in Lake Texcoco

“You must decide whether to fight on or to surrender. Food and water are running out, the people are suffering, and the enemy grows stronger every day. Surrender may save lives, but could mean the loss of freedom and the end of our way of life.”

Should I order the warriors to keep fighting, or should I seek terms and surrender? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Spaanse verovering1521: de val van Tenochtitlan

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Hoe konden een paar honderd Spanjaarden de Azteekse hoofdstad veroveren? In deze les volg je de veldtocht van 1519-1521 en ontdek je dat vooral inheemse legers en de pokken de doorslag gaven. Je bekijkt de verovering ook door de ogen van de Nahua.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Volg de route van de Spanjaarden en hun bondgenoten van de Golfkust naar Tenochtitlan.
  • Leg uit welke rol inheemse bondgenoten, pokken en het meer speelden bij de val van de stad.
  • Vergelijk Spaanse en Nahua verslagen van het beleg van 1521.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1500 n.Chr. a

1500 n.Chr.

De route landinwaarts

Open de kaart van 1500 boven Centraal-Mexico. Volg de route van 1519 vanaf de kust bij Veracruz via Cempoala en Tlaxcala naar Tenochtitlan. Waar liggen de bergen en bergpassen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1500 n.Chr. b

1500 n.Chr.

Een belegering op het water

Zoom in op de Vallei van Mexico. In 1521 lieten de Spanjaarden dertien kleine oorlogsschepen te water op het Texcocomeer, gebouwd in delen in Tlaxcala. Waarom waren boten belangrijk in een oorlog om een stad op een eiland?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1521 n.Chr. c

1521 n.Chr.

Het beleg op de kaart

Ga naar 1521, open het Data layers panel en zet Historische Gebeurtenissen aan. Zoek het Beleg van Tenochtitlan. Kijk daarna naar de grenzen: wat komt er op de kaart in de plaats van het Azteekse Rijk?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Cortés kwam met ongeveer 500 soldaten, maar tienduizenden inheemse krijgers vochten aan zijn zijde. Waarom noemen sommige historici dit net zo goed een inheemse oorlog als een Spaanse verovering?
  2. In de zomer van 1520 werden de Spanjaarden met zware verliezen uit Tenochtitlan verdreven. Waarom gaven ze niet op?
  3. Pokken verspreidden zich in 1520 door de stad en doodden de nieuwe heerser Cuitláhuac. Hoe veranderde de epidemie de oorlog?
  4. Het beleg duurde bijna drie maanden, tot 13 augustus 1521. Waarom duurde het zo lang en was het zo dodelijk?
  5. Nahua-schrijvers legden later de verovering vast in hun eigen woorden, bijvoorbeeld in de Florentijnse Codex. Waarom zijn deze verslagen belangrijk?
4

Spelronde

10 min

Speel Rule History als Moctezuma II en maak zijn laatste keuze in 1520. Bespreek daarna wat er gebeurde: Cuitláhuac stierf aan pokken en de jonge leider Cuauhtémoc verdedigde de stad tot het einde. Had een andere keuze van de Mexica het verloop kunnen veranderen?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.