Spaanse verovering · 1524-1697

Het lange Maya-verzet, 1524-1697

De Azteekse hoofdstad viel in twee jaar, maar het veroveren van de Maya's duurde meer dan 170 jaar. Leerlingen onderzoeken waarom de vele kleine Mayarijken zo moeilijk te onderwerpen waren, van de hooglanden van Guatemala tot aan de laatste vrije Mayastad bij het Meer van Petén Itzá.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1492 n.Chr. tot 1697 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 296Spaanse verovering, 1530 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Kan Ek' hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late 1696, as Spanish missionaries arrive at Nojpetén
Nojpetén, island capital on Lake Petén Itzá

“You must decide whether to accept Spanish authority peacefully or to keep resisting. If you submit, the Spaniards promise peace and protection but will expect you to abandon Maya ways and accept new rulers. If you refuse, there is a risk they will return with soldiers to take the city by force.”

Should I submit to the Spanish king and accept their rule, or continue to resist and risk attack? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Spaanse veroveringHet lange Maya-verzet, 1524-1697

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Azteekse hoofdstad viel in twee jaar, maar het veroveren van de Maya's duurde meer dan 170 jaar. Leerlingen onderzoeken waarom de vele kleine Mayarijken zo moeilijk te onderwerpen waren, van de hooglanden van Guatemala tot aan de laatste vrije Mayastad bij het Meer van Petén Itzá.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom de Maya's veel langer weerstand boden dan de Azteken of Inca's.
  • Iximche, Mérida en Nojpetén op de kaart aanwijzen.
  • Beschrijven hoe de Maya's hun talen, boeken en tradities bewaarden onder Spaans bewind.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1492 n.Chr. a

1492 n.Chr.

Hoogland-koninkrijken

Open de kaart in 1492 boven de hooglanden van Guatemala. Zoek de labels K'iche' en Kaqchikel, twee Mayavolken met hun eigen koninkrijken. In 1524 viel Pedro de Alvarado hier binnen. Waarom zouden rivaliserende koninkrijken zich niet tegen hem verenigen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1530 n.Chr. b

1530 n.Chr.

Yucatán houdt stand

Spring naar 1530 en kijk naar het schiereiland Yucatán. Op de kaart zie je dat de Maya's hier nog steeds aanwezig zijn, terwijl Nieuw-Spanje al Midden-Mexico beslaat. De Spanjaarden hadden tot ongeveer 1546 nodig om het noorden te veroveren. Waarom duurde dat zo lang?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1697 n.Chr. c

1697 n.Chr.

De laatste vrije stad

Spring naar 1697 en zoom in op het Meer van Petén Itzá. De kaart laat zien dat Nieuw-Spanje dit gebied bestrijkt, maar het Itza-koninkrijk heerste hier vanaf zijn eilandhoofdstad Nojpetén tot maart 1697. Waarom kunnen grenzen op kaarten soms vooruitlopen op de werkelijkheid?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De Azteken en Inca's hadden elk één hoofdstad. De Maya's hadden veel onafhankelijke koninkrijken. Waarom maakte dat de verovering langzamer?
  2. De Kaqchikel werkten eerst samen met de Spanjaarden en kwamen daarna in opstand. Wat zou hun van gedachten hebben doen veranderen?
  3. In 1542 stichtten de Spanjaarden Mérida op de plek van de Mayastad T'Hó, waarbij ze de stenen hergebruikten. Welke boodschap gaven ze daarmee af?
  4. Het Popol Vuh, een K'iche'-boek over schepping en geschiedenis, werd in de 16e eeuw opgeschreven in het Latijnse alfabet. Waarom zouden Maya-schrijvers het zo bewaren?
  5. Miljoenen Maya's wonen nu in Guatemala en Mexico en spreken Mayatalen. Eindigde de Maya-wereld met de verovering?
4

Spelronde

10 min

Speel Rule History als Moctezuma II. Vergelijk daarna: toen Moctezuma werd gevangengenomen, wankelde zijn hele rijk, maar als één Mayakoninkrijk viel, vochten andere gewoon door. Bespreek: is een land met één sterke heerser makkelijker of juist moeilijker te veroveren dan een land met veel kleine koninkrijken?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.