Portugese Rijk · 1498-1698

Fort Jesus en de Swahilikust

Na Vasco da Gama probeert Portugal de oude handelssteden aan de Oost-Afrikaanse kust te beheersen. Leerlingen volgen de strijd van Malindi en Mombasa tot Mozambique-eiland, en zien hoe Swahili-steden, Omaanse zeelieden en Portugese soldaten twee eeuwen lang om de kust vochten.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 1490 n.Chr. tot 1650 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 288Portugese Rijk, 1650 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Sheikh of Malindi hangt aan de lijn. De klas beslist.

The day after Vasco da Gama's arrival
Malindi, on the coast of East Africa

“You must decide whether to welcome the Portuguese and offer them help, or to turn them away. Welcoming them could bring new trade and protection, but it may also anger other Swahili towns or distant allies. Sending them away could keep the peace with my neighbors, but risks missing new opportunities and making enemies of these powerful strangers.”

Should I ally with the Portuguese or reject them as Mombasa did? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Portugese RijkFort Jesus en de Swahilikust

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Na Vasco da Gama probeert Portugal de oude handelssteden aan de Oost-Afrikaanse kust te beheersen. Leerlingen volgen de strijd van Malindi en Mombasa tot Mozambique-eiland, en zien hoe Swahili-steden, Omaanse zeelieden en Portugese soldaten twee eeuwen lang om de kust vochten.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom Portugal steunpunten aan de Oost-Afrikaanse kust wilde.
  • Malindi, Mombasa, Mozambique-eiland en Sofala op de kaart aanwijzen.
  • Beschrijven hoe de Swahili-steden en Oman reageerden op de Portugese overheersing.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1490 n.Chr. a

1490 n.Chr.

Oude handelssteden

Open de kaart in 1490 en zoom in op de Oost-Afrikaanse kust, van Mogadishu tot aan Sofala. Swahili-steden hier dreven handel met Arabië, Perzië en India. Waarom werd een kust aan de Indische Oceaan zo welvarend?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1650 n.Chr. b

1650 n.Chr.

Langs de Zambezi

Spring naar 1650 en zoek Portugees Oost-Afrika langs de rivier de Zambezi. Goud kwam vanuit het binnenland van het Mutapa-rijk naar de kust. Waarom zouden handelaren een rivier op trekken, het binnenland in?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1650 n.Chr. c

1650 n.Chr.

De Kaaproute

Zet Trade Routes aan en volg de Kaaproute naar Indië, om Zuid-Afrika heen richting India. Waar aan de Afrikaanse kust moesten schepen stoppen voor water en reparaties?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De Swahili-steden dreven al eeuwenlang handel over de Indische Oceaan. Wat veranderde er toen gewapende Portugese schepen verschenen?
  2. Malindi werkte samen met de Portugezen, terwijl Mombasa hen bestreed. Waarom zouden twee buursteden zo'n andere keuze maken?
  3. Fort Jesus werd ontworpen door een Italiaanse architect om kanonvuur te weerstaan. Waarom had Portugal hier zo'n sterk fort nodig?
  4. Oman, een staat op het Arabisch Schiereiland, verdreef Portugal rond 1698 van bijna de hele kust. Wat zegt dat over de machtsverhoudingen in de Indische Oceaan?
  5. De meeste geschreven bronnen over deze periode zijn Portugees. Hoe kunnen historici toch de stemmen van Swahili-mensen terugvinden?
4

Spelronde

9 min

Speel een ronde Rule History als Akbar, die over India regeerde toen Fort Jesus in 1593 werd gebouwd. Kooplieden uit zijn provincie Gujarat dreven handel langs de hele Swahilikust. Bespreek: wat veranderde er voor handelaren die deze oceaan al eeuwenlang gebruikten, nu de Portugezen forten bouwden?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.