Middeleeuws Noord-Afrika · 1332-1406

Ibn Khaldun en de opkomst en ondergang van dynastieën

Geboren in Tunis en gevormd door de Zwarte Dood, vroeg Ibn Khaldun zich af waarom dynastieën opkomen en verdwijnen. Leerlingen volgen zijn leven van Tunis tot Caïro, maken kennis met zijn idee van groepssolidariteit en passen het toe op rijken die ze kennen.

Duur
50 minuten
Leeftijd
13–16 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1332 n.Chr. tot 1401 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 273Middeleeuws Noord-Afrika, 1400 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Ibn Khaldun hangt aan de lijn. De klas beslist.

The evening after meeting Timur outside Damascus
Outside the walls of Damascus, Syria

“You must decide whether to work closely with Timur, sharing your knowledge and ideas about ruling and society, or keep your distance and avoid being drawn into his plans. Timur is powerful and curious, but also feared. Your choice could affect your safety and your reputation as a scholar.”

Should I cooperate with Timur and share my ideas, or should I stay cautious and protect myself? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Middeleeuws Noord-AfrikaIbn Khaldun en de opkomst en ondergang van dynastieën

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Geboren in Tunis en gevormd door de Zwarte Dood, vroeg Ibn Khaldun zich af waarom dynastieën opkomen en verdwijnen. Leerlingen volgen zijn leven van Tunis tot Caïro, maken kennis met zijn idee van groepssolidariteit en passen het toe op rijken die ze kennen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Volg het leven van Ibn Khaldun van Tunis tot Caïro op de kaart.
  • Leg in eigen woorden uit wat hij bedoelde met asabiyya, groepssolidariteit.
  • Pas zijn cyclus van opkomst en ondergang toe op één dynastie en beoordeel of die klopt.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1332 n.Chr. a

1332 n.Chr.

Geboren in Tunis

Open de kaart in 1332. Zoek de Hafsidische staat met als centrum Tunis, waar Ibn Khaldun dit jaar werd geboren. Welke andere staten delen Noord-Afrika in deze tijd?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1350 n.Chr. b

1350 n.Chr.

Een leven tussen hoven

Open Stories, kies Ibn Battuta onder Travel with en stop bij Granada, 1350. Ibn Khaldun diende ongeveer twaalf jaar later aan hetzelfde hof. Waarom trokken geleerden zo vaak van het ene hof naar het andere?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1401 n.Chr. c

1401 n.Chr.

Ontmoeting met Timoer

Ga naar 1401 en zoom in op Damascus. Ibn Khaldun ontmoette Timoer, de krijgsheer uit Centraal-Azië, buiten de stadsmuren. Welk rijk strekt zich nu vanuit het oosten uit tot aan Syrië?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Ibn Khaldun verloor beide ouders aan de Zwarte Dood toen hij ongeveer 16 was. Hoe zou dat zijn kijk op geschiedenis kunnen hebben beïnvloed?
  2. Hij vond dat een dynastie ongeveer drie of vier generaties standhoudt. Kun je een voorbeeld bedenken dat daarbij past, of juist niet?
  3. Zijn kernidee was asabiyya, de solidariteit die een groep bij elkaar houdt. Wat zorgt voor saamhorigheid in een team of klas?
  4. Hij bekritiseerde historici die onmogelijke aantallen en verhalen overnamen. Waarom is het belangrijk dat een historicus zich afvraagt: "kon dit echt gebeurd zijn?"
  5. Ibn Khaldun wordt soms een grondlegger van de sociologie genoemd. Waarom zijn zijn ideeën vandaag de dag nog steeds interessant?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Mansa Musa, wiens Mali-rijk door Ibn Khaldun werd beschreven in zijn geschriften. Bespreek: volgens de ideeën van Ibn Khaldun, hoe lang zou een groot rijk als Mali sterk moeten blijven, en wat maakt het zwakker?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.