Yoruba-koninkrijken · ca. 1100-1836

Ife en Oyo: de Yoruba-koninkrijken

Ife, de heilige stad van de Yoruba, maakte enkele van de mooiste metalen beelden ter wereld. Later bouwde Oyo een rijk op met ruiterlegers en een raad die de koning kon afzetten. In deze les onderzoeken leerlingen kunst, macht en hoe die macht werd begrensd.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1300 n.Chr. tot 1783 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 259Yoruba-koninkrijken, 1700 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Bashorun Gaha hangt aan de lijn. De klas beslist.

About 1770, during the reign of Alaafin Labisi
Oyo-Ile, the capital of Oyo

“You must decide whether the Oyo Mesi council should reject Alaafin Labisi. If you do, tradition says he must end his own life, and a new king will be chosen. If you do not, his poor rule may weaken Oyo and anger many chiefs.”

Should the council use its power to depose the Alaafin, or try to work with him? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Yoruba-koninkrijkenIfe en Oyo: de Yoruba-koninkrijken

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Ife, de heilige stad van de Yoruba, maakte enkele van de mooiste metalen beelden ter wereld. Later bouwde Oyo een rijk op met ruiterlegers en een raad die de koning kon afzetten. In deze les onderzoeken leerlingen kunst, macht en hoe die macht werd begrensd.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Vind Ife in het bosgebied en Oyo-Ile op de savanne en leg uit waarom dat verschil belangrijk was.
  • Beschrijf de kunst van Ife en leg uit waarom sommige Europeanen niet geloofden dat Afrikanen die gemaakt hadden.
  • Leg uit hoe de raad van Oyo Mesi de macht van de Alaafin beperkte.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1300 n.Chr. a

1300 n.Chr.

Bos en kust

Open de kaart in het jaar 1300 en zoom in op het land ten noorden van de Golf van Benin. Zoek het label Benin. Ife, de heilige stad van de Yoruba, lag ten noordwesten daarvan in het bosgebied.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1700 n.Chr. b

1700 n.Chr.

Oyo op de savanne

Schuif de tijdlijn naar 1700 en zoek het label Oyo. Ligt het hart van Oyo in het bos of in het open grasland verder naar het noorden? Waarom is dat belangrijk voor een leger met ruiters?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1783 n.Chr. c

1783 n.Chr.

Oyo en zijn buren

Ga naar 1783 en zoek Oyo's westelijke buur Dahomey. Dahomey betaalde tientallen jaren schatting aan Oyo. Welke buur lijkt groter op de kaart?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Volgens de Yoruba-traditie is de wereld in Ife ontstaan. Waarom geeft zo'n heilige oorsprongsplek een stad blijvende invloed?
  2. Kunstenaars uit Ife maakten meer dan 600 jaar geleden natuurgetrouwe bronzen hoofden. Een Duitse ontdekkingsreiziger dacht dat ze uit de verzonken stad Atlantis kwamen. Waarom geloofde hij niet dat Afrikanen ze hadden gemaakt?
  3. De raad van Oyo Mesi kon de Alaafin afwijzen, waarna de koning geacht werd zijn leven te beëindigen. Was dit een goede manier om de macht van de koning te begrenzen?
  4. Het leger van Oyo was afhankelijk van paarden, die niet lang in het bos konden overleven. Hoe bepaalt geografie hoe staten oorlog voeren?
  5. Oyo viel uiteen in de jaren 1830. Wat woog zwaarder: interne ruzies of vijanden van buitenaf?
4

Spelronde

10 min

Geen Yoruba-heerser staat in Rule History. Speel één ronde als Elizabeth I, die regeerde terwijl Oyo groeide, en vergelijk: Elizabeth moest samenwerken met het parlement, de Alaafin met de raad van Oyo Mesi. Hoe begrensde elke raad de macht van de vorst?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.