Incarijk · 1438-1533

Tawantinsuyu: het Incarijk

In minder dan een eeuw bouwden de Inca’s het grootste rijk van Amerika, dat zich ongeveer 4.000 km langs de Andes uitstrekte. Leerlingen ontdekken hoe Tawantinsuyu vanuit Cusco werd bestuurd, zonder geld of schrift, en waarom Machu Picchu bewaard bleef.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1500 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 309Incarijk, 1500 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Pachacuti hangt aan de lijn. De klas beslist.

A morning in 1460, after receiving news from the north
Cusco, the capital of the Inca Empire

“You must decide how to respond when a neighboring group will not join your empire. You can offer gifts and peaceful talks, or you can send your army to force them. Each choice has risks and rewards.”

Should I try peace and gifts, or use force to bring them into Tawantinsuyu? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

IncarijkTawantinsuyu: het Incarijk

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In minder dan een eeuw bouwden de Inca’s het grootste rijk van Amerika, dat zich ongeveer 4.000 km langs de Andes uitstrekte. Leerlingen ontdekken hoe Tawantinsuyu vanuit Cusco werd bestuurd, zonder geld of schrift, en waarom Machu Picchu bewaard bleef.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijf hoe groot het Incarijk in 1500 was en noem de vier delen.
  • Leg uit hoe het mit’a-systeem, de opslagplaatsen en de khipu het rijk draaiende hielden.
  • Wijs Cusco en Machu Picchu aan op de kaart en leg uit waarom Machu Picchu niet in 1911 werd ‘ontdekt’.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1500 n.Chr. a

1500 n.Chr.

De Inca’s in het verhaal

Open Stories (linksboven), speel Empires of the Americas af en pauzeer bij het onderdeel over de Inca’s in 1500. Zoom uit: van welk modern land tot welk land strekt het rijk zich uit?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1400 n.Chr. b

1400 n.Chr.

Veel staten worden één

Zet de kaart op 1400 en kijk naar de Andes: de kaart toont losse staten en stammen, zoals de Chimú. Ga dan naar 1500. Wat is er in één eeuw veranderd?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1500 n.Chr. c

1500 n.Chr.

Cusco en Machu Picchu

Zet Cities aan en zoom in op Cusco in 1500. Volg daarna de Urubamba-rivier noordwestwaarts naar Machu Picchu. Waarom zou een heerser een koninklijk landgoed op een bergkam bouwen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Tawantinsuyu betekent ‘de vier delen samen’. Waarom zou een rijk zichzelf naar zijn delen noemen?
  2. De Inca’s hadden geen geld. Mensen betaalden belasting met arbeid, de mit’a. Welke taken zou de staat nodig hebben?
  3. Duizenden opslagplaatsen lagen vol voedsel, kleding en wapens. Waarom waren die zo belangrijk in de Andes?
  4. De Inca’s verhuisden hele gemeenschappen naar andere gebieden. Waarom zou een heerser dat doen, en hoe zouden die mensen zich voelen?
  5. Lokale boeren kenden Machu Picchu al lang voordat Hiram Bingham het in 1911 beroemd maakte. Waarom horen we toch vaak dat hij het ‘ontdekte’?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Moctezuma II, die de Azteken regeerde terwijl Huayna Capac over de Inca’s heerste. Vergelijk daarna: de Azteken vroegen belasting in goederen, de Inca’s in arbeid. Welk systeem geeft een heerser meer controle?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.