a
Songhai op zijn hoogtepunt
Open de kaart in het jaar 1500 en zoek het label Songhai langs de Niger. Welk ouder rijk ligt ten westen daarvan?
Open dit beeld op de kaartRijk van Songhai · 1464-1591
Songhai: het grote rijk aan de Niger
Vanuit de hoofdstad Gao groeide Songhai uit tot een van de grootste rijken uit de Afrikaanse geschiedenis. Leerlingen maken kennis met Sunni Ali en Askia Mohammed en ontdekken hoe een leger dat de Sahara overstak met vuurwapens in 1591 een einde maakte aan het rijk.
- Duur
- 50 minuten
- Leeftijd
- 11–14 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 1500 n.Chr. tot 1600 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
a
Songhai op zijn hoogtepunt1500 n.Chr.
b
Een rijk aan de rivier1500 n.Chr.
c
Over de woestijn1600 n.Chr.
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Askia Ishaq II hangt aan de lijn. De klas beslist.
Just before the battle of Tondibi, March 1591
North of Gao, near the Tondibi plain
“You must decide whether to lead your army into open battle against the Moroccans, who have muskets and cannons, or to try another strategy, such as retreat, negotiation, or guerrilla tactics. The fate of your empire depends on how you respond to this invasion.”
Should I face the Moroccans in battle, or choose a different way to defend Songhai? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Rijk van SonghaiSonghai: het grote rijk aan de Niger
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
Vanuit de hoofdstad Gao groeide Songhai uit tot een van de grootste rijken uit de Afrikaanse geschiedenis. Leerlingen maken kennis met Sunni Ali en Askia Mohammed en ontdekken hoe een leger dat de Sahara overstak met vuurwapens in 1591 een einde maakte aan het rijk.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Je kunt Gao, Timboektoe en Djenné aanwijzen en uitleggen waarom de Niger de levensader van Songhai was.
- Je vergelijkt het bestuur van Sunni Ali en Askia Mohammed.
- Je legt uit wat de oorzaken en gevolgen waren van de Marokkaanse inval en de slag bij Tondibi in 1591.
Ontdek de kaart
15 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Een rijk aan de rivier
Zet de laag Cities aan en zoek Timboektoe. Volg daarna de Niger naar het oosten tot Gao en naar het zuidwesten tot Djenné. Waarom zou een rivier zo belangrijk zijn voor dit rijk?
Open dit beeld op de kaart
c
Over de woestijn
Ga naar het jaar 1600 en kijk noordwaarts over de Sahara naar Marokko. In 1590-1591 trok een leger van Marrakesh naar de Niger. Teken een mogelijke route en benoem de gevaren onderweg.
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
15 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Sunni Ali gebruikte een vloot oorlogskano’s op de Niger. Waarom was een riviermarine handig voor een rijk in de Sahel?
- Askia Mohammed ging op hadj en kreeg een titel van de kalief in Caïro. Waarom zou een heerser een religieuze titel willen?
- Songhai was enorm, maar werd in 1591 verslagen door een leger van ongeveer 4.000 man. Lag dat alleen aan de vuurwapens, of waren er nog andere oorzaken?
- De kronieken van Timboektoe beschrijven Sunni Ali als wreed en Askia Mohammed als vroom. Waarom zouden islamitische geleerden dat zo opschrijven?
- Na 1591 heerste geen enkel rijk meer over de hele Nigerbocht. Wat gebeurt er met handel en wetenschap als een groot rijk uiteenvalt?
Spelronde
10 minSpeel één ronde Rule History als Suleiman de Grote, een heerser uit dezelfde eeuw. Vergelijk daarna met Askia Mohammed: beiden bestuurden grote islamitische rijken met gouverneurs, belastingen en rechters. Welke problemen kwamen zij allebei tegen?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.