Inca-rijk · 1438-1533

Qhapaq Ñan: het Inca-wegennet

Met een netwerk van zo’n 30.000 tot 40.000 km aan wegen werd het Inca-rijk verbonden, dwars door woestijnen, bergpassen en diepe kloven. In deze les volg je de wegen, de chasqui-koeriers die erover renden en de grasbruggen die tot op de dag van vandaag elk jaar opnieuw worden gevlochten.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1500 n.Chr. tot 400 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 304Inca-rijk, 1500 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Huayna Capac hangt aan de lijn. De klas beslist.

The dry season, as he plans a journey north from Cusco
Cusco, capital of the Inca Empire

“You must decide whether to keep the roads restricted to state business and official messengers only, or to allow ordinary people more freedom to travel. The roads are vital for government, the army, and moving goods, but more travelers could bring new ideas and challenges.”

Should I allow ordinary people to travel freely on the royal roads, or keep them for official use only? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Inca-rijkQhapaq Ñan: het Inca-wegennet

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Met een netwerk van zo’n 30.000 tot 40.000 km aan wegen werd het Inca-rijk verbonden, dwars door woestijnen, bergpassen en diepe kloven. In deze les volg je de wegen, de chasqui-koeriers die erover renden en de grasbruggen die tot op de dag van vandaag elk jaar opnieuw worden gevlochten.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijven hoe het Inca-wegennet eruitzag en waarvoor het werd gebruikt.
  • Uitleggen hoe chasqui-koeriers en tambo-wegstations berichten en goederen vervoerden.
  • Quito, Cusco en de Q'eswachaka-brug op de kaart aanwijzen.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1500 n.Chr. a

1500 n.Chr.

Eén rijk, één netwerk

Open de kaart in het jaar 1500 en zoom uit over het Inca-rijk. Er liepen twee hoofdwegen van noord naar zuid: één langs de kust en één door de bergen. Volg beide wegen met je vinger. Welke weg was moeilijker om aan te leggen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1500 n.Chr. b

1500 n.Chr.

Een brug van gras

Zoom in op de rivier Apurímac, ten zuiden van Cusco. Hier bouwen Quechua-gemeenschappen elk jaar de Q'eswachaka-brug opnieuw van gevlochten gras. Waarom zou een touwbrug beter werken dan een stenen brug in een diepe kloof?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 400 v.Chr. c

400 v.Chr.

Wegen vergeleken

Zet de laag Trade Routes aan, stel het jaar in op 400 v.Chr. en zoek de Perzische Koninklijke Weg. Ga daarna terug naar de Andes in 1500. Beide rijken gebruikten estafettekoeriers. Welk wegennet liep door ruiger terrein?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Alleen mensen met een taak voor de staat mochten vrij reizen over de wegen. Waarom zou een heerser willen bepalen wie er reist?
  2. Chasqui-koeriers gaven berichten door in estafettes van enkele kilometers. Waarom gebruikten ze estafettes in plaats van één snelle loper?
  3. Tambos, wegstations met eten en onderdak, stonden ongeveer een dag lopen uit elkaar. Wat moesten ze daar opslaan?
  4. De Inca’s gebruikten lama’s, geen karren met wielen. Waarom zouden wielen weinig nut hebben in de Andes?
  5. Ook Spaanse conquistadores marcheerden over de Inca-wegen. Hoe kan een weg zowel een rijk als zijn vijanden helpen?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Darius de Grote, die de Perzische Koninklijke Weg liet bouwen met estafettelopers, zo’n 2.000 jaar vóór de Inca. Vergelijk daarna zijn weg met de Qhapaq Ñan: welke problemen losten beide heersers op, en welke weg liep door moeilijker terrein?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.