Ndongo en Matamba · 1622-1663

Koningin Njinga van Ndongo en Matamba

Koningin Njinga vocht, onderhandelde en sloot allianties om haar volk veertig jaar lang te beschermen tegen Portugese overheersing. Leerlingen volgen een van de grootste leiders uit de Afrikaanse geschiedenis en onderzoeken waarom zij zo verschillend wordt herinnerd.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1500 n.Chr. tot 1650 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 305Ndongo en Matamba, 1500 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Queen Njinga hangt aan de lijn. De klas beslist.

The day of my first meeting with the Portuguese governor in Luanda
Luanda, Portuguese Angola

“You must decide how to respond to the governor’s refusal to offer a chair. Accepting may show weakness, but refusing to meet could end the talks. Finding another way to be seated could send a strong message. The way you act will affect how the Portuguese see you and how your people remember you.”

Should I accept the governor’s terms, refuse to meet, or find another way to show my equality? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Ndongo en MatambaKoningin Njinga van Ndongo en Matamba

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Koningin Njinga vocht, onderhandelde en sloot allianties om haar volk veertig jaar lang te beschermen tegen Portugese overheersing. Leerlingen volgen een van de grootste leiders uit de Afrikaanse geschiedenis en onderzoeken waarom zij zo verschillend wordt herinnerd.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs Ndongo, Matamba, Luanda en de Kwanza-rivier aan op de kaart.
  • Beschrijf drie manieren waarop Njinga zich verzette tegen Portugese uitbreiding: diplomatie, oorlog en allianties.
  • Vergelijk hoe Portugese schrijvers en hedendaagse Angolezen zich Njinga herinneren.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1500 n.Chr. a

1500 n.Chr.

Koninkrijken in het binnenland

Open de kaart in 1500 en zoek de labels Congo en Ndongo. Welk koninkrijk ligt zuidelijker, langs de Kwanza-rivier?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1622 n.Chr. b

1622 n.Chr.

Kust en binnenland

Ga naar 1622 en zoom in op de kust ten zuiden van de monding van de Congorivier. Zoek de baai waar de Portugese stad Luanda lag. Njinga kwam hier dat jaar om te onderhandelen.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1650 n.Chr. c

1650 n.Chr.

Een Atlantische oorlog

Zet Trade Routes aan en zoom uit over de Atlantische Oceaan. Schepen voeren rechtstreeks van Luanda naar Brazilië. Waarom vochten de Nederlanders en Portugezen in de jaren 1640 om Luanda?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Een bekend verhaal vertelt dat Njinga geen stoel kreeg bij haar ontmoeting met de Portugese gouverneur, dus knielde een dienaar zodat zij kon zitten. Welke boodschap gaf ze hiermee af?
  2. Njinga werd christen in Luanda in 1622, tijdens haar onderhandelingen. Hoe kan religie een rol spelen in diplomatie?
  3. Njinga sloot een bondgenootschap met de Nederlanders tegen de Portugezen. Waarom zijn allianties met buitenlandse partijen soms riskant?
  4. Portugese schrijvers beschreven Njinga als wreed; Angolezen zien haar nu als heldin. Hoe kan het dat één persoon zo verschillend wordt herinnerd?
  5. Njinga regeerde ongeveer 40 jaar als vrouw in een wereld vol mannelijke heersers. Met welke obstakels denk je dat zij te maken kreeg?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Elizabeth I, ook een vrouw die regeerde tussen koningen. Vergelijk daarna met Njinga, die ongeveer 40 jaar regeerde: hoe lieten beide vrouwen hun gezag zien?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.