Italiaanse Renaissance · 1494-1559

De Italiaanse Oorlogen en Machiavelli

Frankrijk en Spanje strijden meer dan zestig jaar om de macht in Italië. In Florence schrijft een ontslagen ambtenaar Il Principe, een handleiding voor machthebbers. In deze les volg je de legers op de kaart en onderzoek je het advies van Machiavelli.

Duur
50 minuten
Leeftijd
13–16 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1500 n.Chr. tot 1530 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 312Italiaanse Renaissance, 1530 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Niccolò Machiavelli hangt aan de lijn. De klas beslist.

Spring, 1513, after his release from prison
His small farm outside Florence, Italy

“You must decide whether to dedicate your book, The Prince, to the Medici family. They have just overthrown the republic you served, imprisoned and tortured you, but now control Florence. Dedicating the book could win their favor and perhaps restore your career, but it might also seem disloyal or desperate.”

Should I try to win back the Medici by dedicating my book to them, or keep my distance and risk being forgotten? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Italiaanse RenaissanceDe Italiaanse Oorlogen en Machiavelli

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Frankrijk en Spanje strijden meer dan zestig jaar om de macht in Italië. In Florence schrijft een ontslagen ambtenaar Il Principe, een handleiding voor machthebbers. In deze les volg je de legers op de kaart en onderzoek je het advies van Machiavelli.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom Frankrijk en Spanje tussen 1494 en 1559 om Italië vochten.
  • Drie plekken aanwijzen waar de Italiaanse Oorlogen werden uitgevochten of beslist.
  • Eén idee uit Machiavelli’s Il Principe samenvatten en beoordelen of het goed advies is.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1500 n.Chr. a

1500 n.Chr.

Een verdeeld doelwit

Open de kaart in het jaar 1500 en vergelijk Italië met Frankrijk. Is Italië één staat? Waarom was een rijk maar verdeeld Italië een aantrekkelijk doelwit?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1530 n.Chr. b

1530 n.Chr.

Noord-Italië in 1530

Spring naar 1530 en zoom in op de Povlakte onder de Alpen. De Franse koning Frans I werd in 1525 bij Pavia gevangengenomen. Welke staten delen nu Noord-Italië?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1530 n.Chr. c

1530 n.Chr.

Frankrijk omsingeld

Zoom uit in 1530 en kijk naar Frankrijk. Zoek Spanje in het zuiden en de Habsburgse Nederlanden in het noorden. Waarom voelde Frankrijk zich omsingeld door Karel V?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Italië was rijk maar verdeeld in veel staten. Waarom maakte dat het makkelijk om binnen te vallen?
  2. Machiavelli schreef dat een heerser bereid moet zijn om het verkeerde te doen als dat de staat beschermt. Ben je het daarmee eens?
  3. Machiavelli droeg Il Principe op aan een Medici. Waarom zou iemand die door de Medici gevangen was gezet dat doen?
  4. Tijdens de Italiaanse Oorlogen werden meer kanonnen en handvuurwapens gebruikt dan voorheen. Hoe veranderde dat de oorlogsvoering?
  5. Tegenwoordig betekent ‘machiavellistisch’ sluw en meedogenloos. Is dat eerlijk tegenover Machiavelli? Leg uit.
4

Spelronde

10 min

Speel een ronde Rule History als Süleyman de Grote, die in de jaren 1530 een bondgenootschap sloot met Frans I van Frankrijk tegen Karel V. Vraag na elke beslissing aan de klas: wat zou Machiavelli hebben geadviseerd?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.