Ottomaanse Rijk · ca. 1380-1826

Janitsaren: de soldaten van de sultan

De Ottomaanse sultans namen christelijke jongens weg bij hun families, bekeerden en trainden hen, en maakten van hen soldaten, architecten en viziers. Leerlingen bekijken het devşirme-systeem vanuit het perspectief van de families én van het rijk.

Duur
45 minuten
Leeftijd
13–16 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1530 n.Chr. tot 1526 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 325Ottomaanse Rijk, 1530 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

a Christian village father hangt aan de lijn. De klas beslist.

A morning in spring, 1530, as the Ottoman officials arrive
A village near Višegrad, Bosnia

“You must decide whether to let your son go with the devshirme officials, knowing he may never return, or try to hide him and risk punishment for your family and your village. If he goes, he could gain an important position, but he will lose his home and faith. If you hide him and are discovered, the consequences could be severe.”

Should I let my son go with the devshirme, or should I try to hide him? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Ottomaanse RijkJanitsaren: de soldaten van de sultan

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Ottomaanse sultans namen christelijke jongens weg bij hun families, bekeerden en trainden hen, en maakten van hen soldaten, architecten en viziers. Leerlingen bekijken het devşirme-systeem vanuit het perspectief van de families én van het rijk.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen wat het devşirme-systeem en de janitsaren waren.
  • De gebieden aanwijzen waar de jongens vandaan kwamen en waar sommigen van hen machtige posities bereikten.
  • De wreedheid van het systeem afwegen tegen de kansen die het bood, met gebruik van bronnen.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1530 n.Chr. a

1530 n.Chr.

Waar de jongens vandaan kwamen

Open de kaart in 1530 en zoom in op de Balkan. De meeste jongens die via het devşirme werden meegenomen, kwamen uit christelijke dorpen in deze streek. Welke landen liggen hier tegenwoordig?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1600 n.Chr. b

1600 n.Chr.

De hoofdstad

Zoom in op Istanbul met de Cities-laag aan. In het Topkapıpaleis werden de meest getalenteerde jongens opgeleid voor de hoogste functies. Kijk naar de stip van de stad terwijl je van 1453 naar 1600 schuift.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1526 n.Chr. c

1526 n.Chr.

Aan de grens

Zet Historical Events aan en ga naar 1526. Zoek de Slag bij Mohács. Janitsaren met vuurwapens stonden hier in het midden van het Ottomaanse leger. Hoe ver is dit van Istanbul?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Jongens die via het devşirme werden meegenomen, verloren hun familie, hun geloof en hun thuis. Hoe denk je dat hun ouders zich voelden?
  2. Sommige devşirme-jongens werden generaal, architect of grootvizier. Verandert dat hoe we het systeem moeten beoordelen?
  3. Janitsaren waren alleen aan de sultan ondergeschikt en hadden geen adellijke familie achter zich. Waarom zou een sultan zulke soldaten willen?
  4. De janitsaren waren een van de eerste staande legers in Europa, het hele jaar door betaald. Wat waren de voordelen ten opzichte van soldaten die alleen bij oorlog werden opgeroepen?
  5. Later werden de janitsaren zo machtig dat ze zelfs sultans konden afzetten. Waarom kan een elitetroep een gevaar worden voor de heerser?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Süleyman de Prachtlievende. Zijn janitsaren vochten bij Mohács en Wenen, en zijn architect Sinan en sommige grootviziers waren als jongen via het devşirme meegenomen. Bespreek: hoe afhankelijk was de sultan van mensen die uit hun familie waren gehaald?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.