Zagwe Ethiopië · ca. 1180-1270

Lalibela: kerken uitgehouwen uit rots

Hoog in de Ethiopische bergen liet koning Lalibela elf kerken uithakken in massieve rots. Leerlingen ontdekken hoe deze kerken zijn gemaakt, waarom een koning een nieuw Jeruzalem in Afrika wilde bouwen en waarom pelgrims er nu nog steeds naartoe komen.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1279 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 253Zagwe Ethiopië, 1279 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

King Lalibela hangt aan de lijn. De klas beslist.

A morning during the building of the rock churches
Roha (later called Lalibela), Ethiopian highlands

“You must decide whether to invest more of the kingdom’s resources and labor into carving more rock-hewn churches in Roha, as a new Jerusalem for Ethiopian Christians, or to focus on other needs, like defending the kingdom or building elsewhere. The work is costly and difficult, but it could inspire faith and unity.”

Should I continue to make Roha a holy city by building more rock-carved churches, or should I use my resources differently? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Zagwe EthiopiëLalibela: kerken uitgehouwen uit rots

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Hoog in de Ethiopische bergen liet koning Lalibela elf kerken uithakken in massieve rots. Leerlingen ontdekken hoe deze kerken zijn gemaakt, waarom een koning een nieuw Jeruzalem in Afrika wilde bouwen en waarom pelgrims er nu nog steeds naartoe komen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Vind Lalibela in het Ethiopische hoogland en vergelijk de ligging met Aksum en Jeruzalem.
  • Beschrijf hoe een monolithische kerk van boven naar beneden uit de rots werd gehouwen.
  • Leg uit waarom de kerken worden gezien als een nieuw Jeruzalem.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1279 n.Chr. a

1279 n.Chr.

Het Ethiopische hoogland

Open de kaart in 1279, kort nadat de koningen die Lalibela bouwden hun macht verloren. Zoek het label Ethiopia in het hoogland. Welke andere staat ligt ten oosten ervan, richting de Rode Zee?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1187 n.Chr. b

1187 n.Chr.

Jeruzalem ver weg

Schuif naar het jaar 1187 en zoom uit tot je zowel het Ethiopische hoogland als Jeruzalem ziet. In dat jaar veroverde Saladin Jeruzalem. Waarom zouden Ethiopische christenen een heilige stad dichter bij huis willen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1279 n.Chr. c

1279 n.Chr.

Vraag het de atlas

Typ in Ask the atlas: "Waarom zijn de kerken van Lalibela uit de rots gehouwen?" Vergelijk het antwoord met wat je hebt geleerd. Noemt de gids het idee van een nieuw Jeruzalem?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De kerken zijn van bovenaf naar beneden uit massieve rots gehouwen, niet opgebouwd. Wat voor voorbereiding zou dat vragen?
  2. Volgens de overlevering wilde koning Lalibela een ‘nieuw Jeruzalem’ in Ethiopië. Waarom zou een koning een kopie van een verre heilige stad willen bouwen?
  3. Priesters houden na zo’n 800 jaar nog steeds diensten in deze kerken. Wat is er anders aan een monument dat nog steeds wordt gebruikt?
  4. Volgens legendes hielpen engelen bij het uithakken van de kerken. Wat zeggen zulke verhalen over hoe mensen het werk zagen?
  5. Ethiopië bleef een christelijk koninkrijk terwijl veel buurlanden islamitisch werden. Hoe hielpen de bergen het land om zijn eigen weg te volgen?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Saladin, die Jeruzalem veroverde in 1187, tijdens het leven van koning Lalibela. Bespreek: hoe kan de overwinning van een heerser de plannen van een verre koning beïnvloeden?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.