Hoge Middeleeuwen · 1000-1300

Het leven op het domein: zij die bidden, strijden en werken

Rond het jaar 1030 schreef een Franse bisschop dat de samenleving bestond uit drie standen: zij die bidden, zij die strijden en zij die werken. In deze les stap je een middeleeuws dorp binnen, volg je het boerenjaar en onderzoek je hoeveel vrijheid een boer eigenlijk had.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13
Op de kaart
3 stappen, 1200 n.Chr. tot 1086 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 240Hoge Middeleeuwen, 1200 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

a serf hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early autumn, 1200, after the harvest
A manor village near Laon, northern France

“You must decide whether to obey the steward and give three days each week to the lord’s land, or to ask to pay money instead of labor. Refusing the steward could bring trouble, but working less on your own land may mean your family goes hungry.”

Should I agree to the steward’s demand for labor, or try to negotiate for paying money instead? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Hoge MiddeleeuwenHet leven op het domein: zij die bidden, strijden en werken

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Rond het jaar 1030 schreef een Franse bisschop dat de samenleving bestond uit drie standen: zij die bidden, zij die strijden en zij die werken. In deze les stap je een middeleeuws dorp binnen, volg je het boerenjaar en onderzoek je hoeveel vrijheid een boer eigenlijk had.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijf de drie standen van de middeleeuwse samenleving en de taken van elke groep.
  • Leg uit hoe een domein werkte: het land van de heer, de open akkers, de molen en de kerk.
  • Vergelijk het leven van vrije boeren en horigen, en bespreek waarom historici discussiëren over het woord 'feodalisme'.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1200 n.Chr. a

1200 n.Chr.

Een warmere periode

Open de kaart in het jaar 1200, gericht op Noord-Frankrijk en Engeland. Zet 'Weather of History' aan en lees de kaart over de Middeleeuwse Warme Periode. Hoe zouden zachtere zomers het leven in een boerendorp kunnen veranderen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1200 n.Chr. b

1200 n.Chr.

Weinig steden, veel dorpen

Zet 'Cities' aan en zoom uit over Europa in 1200. Hoeveel grote steden vind je ten noorden van de Alpen? Waar woonde de rest van de mensen als er zo weinig in steden leefden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1086 n.Chr. c

1086 n.Chr.

Elk dorp geteld

Zet het jaar op 1086 en zoom in op Engeland. In dat jaar lieten de ambtenaren van de koning bijna elk domein vastleggen voor het Domesday Book. Waarom zou een koning alles over elk dorp willen weten?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Bisschop Adalbero schreef dat elke stand de andere twee nodig had. Wie denk jij dat het meest profiteerde van dit idee?
  2. Een horige mocht het domein niet verlaten zonder toestemming van de heer. Waarin verschilde een horige van een slaaf?
  3. Boeren moesten hun graan malen in de molen van de heer en daarvoor betalen. Waarom zouden ze dat oneerlijk kunnen vinden?
  4. De akkers werden verdeeld in lange stroken die over de families werden verdeeld. Wat waren de voordelen en nadelen van deze manier van boeren?
  5. Sommige historici vinden 'feodalisme' een te simpel woord voor een ingewikkelde werkelijkheid. Waarom kan een eenvoudig model zowel handig als misleidend zijn?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Karel de Grote, van wie de ambtenaren ook al de landgoederen en boerderijen van zijn rijk vastlegden. Bespreek daarna: wat had een middeleeuwse vorst nodig van de boeren, en wat konden de boeren van hem verwachten?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.