Spaans Nieuw-Mexico · 1598-1692

De Pueblo-opstand van 1680

In augustus 1680 kwamen de Pueblo-volken in heel Nieuw-Mexico in opstand en verdreven de Spaanse kolonisten. Leerlingen onderzoeken waarom dorpen met verschillende talen toch samenwerkten, hoe geknoopte koorden de datum bepaalden en wat er veranderde toen de Spanjaarden in 1692 terugkwamen.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1492 n.Chr. tot 1680 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 295Spaans Nieuw-Mexico, 1680 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Popé hangt aan de lijn. De klas beslist.

The night before the revolt, August 9, 1680
Taos Pueblo, northern New Mexico

“You must decide whether to begin the revolt against the Spanish tomorrow, as planned, or to delay. If you act now, all the pueblos must trust each other and move together. If you wait, there is a risk the Spanish may learn of the plan or arrest more leaders.”

Should we start the revolt tomorrow, or delay and risk discovery? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Spaans Nieuw-MexicoDe Pueblo-opstand van 1680

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In augustus 1680 kwamen de Pueblo-volken in heel Nieuw-Mexico in opstand en verdreven de Spaanse kolonisten. Leerlingen onderzoeken waarom dorpen met verschillende talen toch samenwerkten, hoe geknoopte koorden de datum bepaalden en wat er veranderde toen de Spanjaarden in 1692 terugkwamen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Vind op de kaart de woongebieden van de Pueblo langs de Rio Grande, en de plaatsen Santa Fe en Taos.
  • Leg uit wat de oorzaken van de opstand waren, van gedwongen arbeid tot aanvallen op de Pueblo-religie.
  • Beschrijf de gevolgen van de opstand voor de Pueblo-volken en voor het Spaanse gezag.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1492 n.Chr. a

1492 n.Chr.

Pueblo woongebieden

Open de kaart in 1492 boven Noord-Nieuw-Mexico. Zoek Taos Pueblo, Pueblos, Shiwinna (Zuni) en Hopitutskwa (Hopi). Deze volken woonden in dorpen van steen en leem langs de Rio Grande en verder naar het westen. Waarom zou je dicht bij een rivier willen wonen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1680 n.Chr. b

1680 n.Chr.

Een Spaanse provincie

Spring naar 1680 en zoom in op Santa Fe, rond 1610 gesticht als hoofdstad van Spaans Nieuw-Mexico. In veel nabijgelegen pueblos stonden Spaanse missieposten. Hoe zou het dagelijks leven onder Spaans bestuur zijn geweest?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1680 n.Chr. c

1680 n.Chr.

Terugtocht naar het zuiden

Zoom uit en volg de Rio Grande naar het zuiden tot El Paso, ongeveer 450 km verderop. In 1680 trokken de overlevende kolonisten zich daar terug en bleven 12 jaar weg. Waarom konden ze niet snel terugkeren?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Spaanse kolonisten eisten arbeid en voedsel van de pueblos, zelfs tijdens de droogtes en hongersnoden van de jaren 1660 en 1670. Hoe zorgde dat voor groeiende woede?
  2. In 1675 arresteerde de gouverneur 47 religieuze leiders van de Pueblo, van wie sommigen werden opgehangen. Waarom zouden aanvallen op het geloof mensen nog meer samenbrengen?
  3. De pueblos spraken verschillende talen. Hoe konden Popé en andere leiders toch een opstand organiseren in zoveel dorpen?
  4. Na de opstand riep Popé op om alles wat Spaans was af te zweren. Waarom waren sommige mensen het daar niet mee eens?
  5. Toen de Spanjaarden in 1692 terugkeerden, eisten ze minder arbeid en stonden ze meer Pueblo-religie toe. Was de opstand daarmee geslaagd of mislukt?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Peter de Grote, die in 1682 tsaar van Rusland werd, twee jaar na de Pueblo-opstand. Vergelijk daarna: Peter dwong zijn volk om buitenlandse gewoonten over te nemen, terwijl Popé zijn volk juist opriep om vreemde invloeden af te werpen. Wanneer mag een leider bepalen hoe mensen leven?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.