a
De grote steden
Open de kaart in 1300 en zet Cities aan. Welke zijn de grootste steden van West-Europa? Vergelijk Parijs, Londen, Venetië en Florence.
Open dit beeld op de kaartHoge Middeleeuwen · 1100-1300
Steden, markten en gilden
Na 1100 groeien steden in heel Europa razendsnel. In deze les bezoek je de lakensteden van Vlaanderen en de grote jaarmarkten van Champagne, word je leerling bij een gilde en ontdek je waarom men in de Middeleeuwen zei: 'Stadslucht maakt vrij'.
- Duur
- 45 minuten
- Leeftijd
- 11–14 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 1300 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Jan van den Wever hangt aan de lijn. De klas beslist.
A busy morning at the market square, 1295
Bruges, Flanders
“You must decide whether the guild should allow a newcomer, who is not a member, to sell his cheaper cloth in Bruges. Letting him trade may lower prices and offer more choice, but it could also threaten the incomes and standards of local weavers. Excluding him protects guild members but may seem unfair to outsiders and buyers.”
Should the weavers' guild let the newcomer sell his cloth in Bruges, or insist he follows our rules first? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Hoge MiddeleeuwenSteden, markten en gilden
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
Na 1100 groeien steden in heel Europa razendsnel. In deze les bezoek je de lakensteden van Vlaanderen en de grote jaarmarkten van Champagne, word je leerling bij een gilde en ontdek je waarom men in de Middeleeuwen zei: 'Stadslucht maakt vrij'.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Uitleggen waarom steden tussen 1100 en 1300 in Europa groeiden.
- Beschrijven hoe een ambachtsgilde werkte, van leerling tot meester.
- De lakensteden van Vlaanderen en de jaarmarkten van Champagne op de kaart aanwijzen en uitleggen hoe ze met elkaar verbonden waren.
Ontdek de kaart
12 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Lakensteden
Zoom in op Vlaanderen en zoek Brugge, Gent en Ieper. Wevers hier gebruikten Engelse wol. Waarom groeiden lakensteden juist dicht bij zee en bij Engeland?
Open dit beeld op de kaart
c
Halverwege-markten
Pan naar het zuiden, naar Champagne, en zoek Troyes en Provins. Kooplieden uit Italië en Vlaanderen ontmoetten elkaar op de jaarmarkten hier. Waarom juist halverwege, op land van een graaf die de handelaren beschermde?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
14 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Veel steden kochten stadsrechten van hun heer, waarmee ze eigen rechtbanken en besturen kregen. Waarom zou een heer zulke rechten verkopen?
- In veel steden werd een horige na een jaar en een dag wonen vrij. Waarom was dat zo'n krachtig vooruitzicht?
- Gilden bepaalden prijzen, controleerden de kwaliteit en beperkten het aantal meesters. Wie profiteerde hiervan, en wie had er nadeel van?
- Vrouwen werkten in veel steden als brouwer, spinner, zijdewerker en winkelier. Waarom zijn ze minder zichtbaar in de bronnen?
- Middeleeuwse steden waren druk, vies en brandden vaak af. Waarom trokken mensen er toch naartoe?
Spelronde
9 minSpeel Rule History als Mansa Musa, die in het begin van de 14e eeuw heerste over de grote handelssteden van Mali. Vergelijk daarna: hoe profiteerden machthebbers in Europa en Afrika van handel en markten?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.