a
Bohemen in het rijk
Open de kaart in 1618 en zoom in op Bohemen, rond Praag. Bij welk rijk hoort dit gebied? Welke buren grenzen eraan?
Open dit beeld op de kaartDertigjarige Oorlog · 1618-1629
Het begin van de Dertigjarige Oorlog
In 1618 gooien protestantse edelen twee koninklijke ambtenaren uit het raam van de Praagse burcht. Leerlingen volgen hoe een opstand in Bohemen uitgroeit tot een oorlog die bijna heel Europa meesleept en de Duitse landen verwoest.
- Duur
- 50 minuten
- Leeftijd
- 13–16
- Op de kaart
- 3 stappen, 1618 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Count Jindřich Matyáš Thurn hangt aan de lijn. De klas beslist.
The morning of 23 May 1618, just after the Defenestration of Prague
Prague Castle, Bohemia
“You must decide whether to organize a full revolt against King Ferdinand II, risking open war, or try to negotiate for your religious rights. The king’s men have survived, but tensions are high and the outcome is uncertain.”
Should we lead Bohemia into open rebellion, or seek compromise with the king? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Dertigjarige OorlogHet begin van de Dertigjarige Oorlog
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
In 1618 gooien protestantse edelen twee koninklijke ambtenaren uit het raam van de Praagse burcht. Leerlingen volgen hoe een opstand in Bohemen uitgroeit tot een oorlog die bijna heel Europa meesleept en de Duitse landen verwoest.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Uitleggen hoe de Defenestratie van Praag in 1618 leidde tot een grotere oorlog.
- Prague, de Witte Berg en Heidelberg op de kaart aanwijzen en hun rol toelichten.
- Beschrijven hoe het conflict van een lokale opstand uitgroeide tot een Europese oorlog.
Ontdek de kaart
15 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Witte Berg
Zet Historische Gebeurtenissen aan en kies voor Veldslagen. Zoek de Slag bij de Witte Berg, net ten westen van Praag in 1620. Wie won, en wat gebeurde er daarna met het protestantse Bohemen?
Open dit beeld op de kaart
c
Een oorlog verspreidt zich
Zoom uit over het Heilige Roomse Rijk en de buurlanden: Denemarken, Zweden, Frankrijk, Spanje en de Republiek der Nederlanden. Welke van deze landen zouden zich in een oorlog binnen het rijk willen mengen, en waarom?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
15 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Waarom gooiden de Boheemse edelen de ambtenaren uit het raam, in plaats van alleen te protesteren?
- Alle mannen die uit het raam werden gegooid, overleefden het. Katholieken en protestanten vertelden daar heel verschillende verhalen over. Wat zegt dit over propaganda?
- Frederik V werd bespot als de 'Winterkoning'. Waarom?
- Ging de oorlog vooral om religie, of om macht tussen vorsten? Zoek bewijs voor beide.
- Waarom groeien lokale conflicten soms uit tot oorlogen waar veel landen bij betrokken raken?
Spelronde
10 minSpeel een ronde Rule History als Tokugawa Ieyasu. In 1600 won hij de slag bij Sekigahara en maakte zo een eind aan een lange burgeroorlog in Japan, terwijl Duitsland juist in een oorlog dreigde te raken. Bespreek: welke keuzes helpen een heerser om een burgeroorlog te stoppen, en welke maken het erger?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.