a
Over het zand
Open de kaart in het jaar 1300 en zet Trade Routes aan. Zoek de Trans-Saharan Route. Waar begint en eindigt deze route? Hoeveel kilometer is het ongeveer?
Open dit beeld op de kaartTrans-Saharahandel · ca. 300-1600
Goud voor zout: de oversteek van de Sahara
Kameelkaravanen doorkruisten de grootste hete woestijn ter wereld om West-Afrikaans goud te ruilen voor Saharazout. In deze les volg je de karavanen, maak je kennis met de mensen die hen begeleidden en ontdek je hoe goederen, geloof en schrift samen reisden.
- Duur
- 45 minuten
- Leeftijd
- 10–13 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 1300 n.Chr. tot 1352 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
a
Over het zand1300 n.Chr.
b
Waar woestijn en rivier elkaar ontmoeten1300 n.Chr.
c
Ibn Battuta steekt over1352 n.Chr.
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
a Berber caravan guide hangt aan de lijn. De klas beslist.
Early morning before leaving Sijilmasa
Sijilmasa, northern edge of the Sahara, Morocco
“You must decide which route the caravan should take. The shorter path saves days but crosses more dangerous stretches with fewer wells and greater risk of getting lost. The longer route is safer, with more reliable water stops, but takes extra time and costs more for supplies.”
Should I guide the caravan on the shorter, riskier route, or the longer, safer one? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Trans-SaharahandelGoud voor zout: de oversteek van de Sahara
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
Kameelkaravanen doorkruisten de grootste hete woestijn ter wereld om West-Afrikaans goud te ruilen voor Saharazout. In deze les volg je de karavanen, maak je kennis met de mensen die hen begeleidden en ontdek je hoe goederen, geloof en schrift samen reisden.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Volg de belangrijkste karavaanroute van Sijilmasa via Taghaza naar de bocht van de Niger.
- Leg uit waarom goud naar het noorden ging en zout naar het zuiden, en noem andere goederen die in beide richtingen werden verhandeld.
- Beschrijf hoe de handel bijdroeg aan de verspreiding van de islam en het Arabisch schrift ten zuiden van de Sahara.
Ontdek de kaart
12 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Waar woestijn en rivier elkaar ontmoeten
Zet Cities aan en zoek Timboektoe bij de bocht van de Niger. Waarom is een plek waar de woestijn een rivier raakt een goede locatie voor een markt?
Open dit beeld op de kaart
c
Ibn Battuta steekt over
Open Stories en kies Ibn Battuta bij Travel with. Ga naar zijn laatste reis in 1352. Welke regio steekt hij over om het rijk Mali te bereiken?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
14 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Waarom had West-Afrika, rijk aan goud, zout uit de woestijn nodig?
- Karavanen konden uit honderden of zelfs duizenden kamelen bestaan. Wat kon er allemaal misgaan tijdens een woestijnoversteek van twee maanden?
- Kooplieden brachten ideeën mee, niet alleen goederen. Hoe hielp de handel de islam en het Arabisch schrift zich ten zuiden van de Sahara te verspreiden?
- Wie denk je dat het meest verdiende aan deze handel: mijnwerkers, kooplieden, gidsen of koningen? Leg uit.
- Tot slaaf gemaakte mensen werden ook over de Sahara gevoerd. Hoe moeten we aan dit deel van de handel denken?
Spelronde
9 minSpeel één ronde Rule History als Mansa Musa, wiens rijk het zuidelijke einde van de Sahararoutes beheerste. Bespreek: hoe kan een heerser rijk worden van handel die hij zelf niet uitvoert?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.