Ottomaanse Rijk · 1300-1683

1453: de val van de stad

De verovering van Constantinopel maakt een einde aan het ene rijk en luidt het volgende in. Leerlingen zien op de kaart hoe het Ottomaanse Rijk groeit en denken na over wat 1453 voor Europa veranderde.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1300 n.Chr. tot 1683 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 256Ottomaanse Rijk, 1683 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Constantine XI Palaiologos hangt aan de lijn. De klas beslist.

The night of 28 May 1453
The Imperial Palace, Constantinople

“You must decide whether to keep fighting, risking destruction but defending your city’s honor, or to seek terms with Mehmed II, hoping to save lives but surrendering Constantinople. The city’s walls are breached, defenders are exhausted, and help from the West has not arrived.”

Should I order my people to fight to the end, or try to negotiate a surrender with the Ottomans? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Ottomaanse Rijk1453: de val van de stad

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De verovering van Constantinopel maakt een einde aan het ene rijk en luidt het volgende in. Leerlingen zien op de kaart hoe het Ottomaanse Rijk groeit en denken na over wat 1453 voor Europa veranderde.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijven hoe het Ottomaanse Rijk tussen 1300 en 1683 groeide met behulp van de kaart.
  • Uitleggen waarom de val van Constantinopel in 1453 een keerpunt is.
  • Het verband leggen tussen de Ottomaanse controle over handelsroutes en het begin van de Europese ontdekkingsreizen.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1300 n.Chr. a

1300 n.Chr.

Een klein begin

Open de kaart in 1300 en kijk naar Anatolië. Zoek het kleine Ottomaanse staatje tussen zijn buren. Wat is er nog over van het Byzantijnse Rijk?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1453 n.Chr. b

1453 n.Chr.

De stad tussen twee zeeën

Zoom in op Constantinopel in 1453. Kijk naar de ligging aan de zeestraat. Waarom was dit de best verdedigbare én meest begeerde stad van die tijd?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1683 n.Chr. c

1683 n.Chr.

Het hoogtepunt

Spring naar 1683. Volg de grens: welke Europese hoofdstad belegeren de Ottomanen in dit jaar?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Constantinopel had muren die duizend jaar standhielden. Wat veranderde er in 1453 waardoor ze toch vielen?
  2. De Ottomanen beheersten de landroutes naar Azië. Wat deden Europese handelaren als reactie daarop?
  3. Mehmed II noemde zichzelf 'Kayser-i Rum', keizer van Rome. Waarom zou een Ottomaanse sultan een Romeinse titel willen dragen?
  4. Istanbul ligt zowel in Europa als in Azië. Hoe zie je die dubbele identiteit terug in de geschiedenis van de stad?
  5. Was 1453 voor Europa vooral een schok of juist een kans?
4

Spelronde

10 min

Rule History: leerlingen regeren als sultan in de 16e eeuw. Bespreek na afloop welke echte keuzes (handel, tolerantie, verovering) het rijk zo lang hebben laten bestaan.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.