Hoge Middeleeuwen · 1140-1250

Reiken naar de hemel: de gotische kathedralen

Rond 1140 besluit een abt vlak bij Parijs zijn kerk opnieuw op te bouwen, met spitsbogen en muren van gekleurd glas. In deze les ontdekken leerlingen de nieuwe gotische bouwstijl, leren ze hoe luchtbogen muren hoger laten reiken en onderzoeken ze waarom steden generaties lang werkten aan kathedralen.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1144 n.Chr. tot 1248 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 230Hoge Middeleeuwen, 1200 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Bishop Fulbert of Chartres hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late summer, 1194
Chartres, France

“You must decide whether to begin rebuilding the cathedral of Chartres after it was destroyed by fire. If you rebuild, you must choose whether to follow the new Gothic style, with tall vaults and large stained-glass windows, or to keep to the older, heavier Romanesque style. The new style is expensive and ambitious, but could inspire people for generations.”

Should I rebuild the cathedral in the new Gothic style, and how can I convince the townspeople and tradesmen to support such a great project? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Hoge MiddeleeuwenReiken naar de hemel: de gotische kathedralen

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Rond 1140 besluit een abt vlak bij Parijs zijn kerk opnieuw op te bouwen, met spitsbogen en muren van gekleurd glas. In deze les ontdekken leerlingen de nieuwe gotische bouwstijl, leren ze hoe luchtbogen muren hoger laten reiken en onderzoeken ze waarom steden generaties lang werkten aan kathedralen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Herkennen van de belangrijkste kenmerken van gotische architectuur: spitsbogen, kruisribgewelven, luchtbogen en glas-in-loodramen.
  • Saint-Denis, de Notre-Dame van Parijs, Chartres en Keulen op de kaart aanwijzen.
  • Uitleggen wie de kathedralen financierden en bouwden, en waarom.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1144 n.Chr. a

1144 n.Chr.

Waar de gotiek begon

Open de kaart in het jaar 1144 en zoom in op Parijs. Zoek Saint-Denis net ten noorden van de stad, waar abt Suger zijn kerk vernieuwde. Waarom zou een nieuwe bouwstijl ontstaan vlak bij een koninklijke stad?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1163 n.Chr. b

1163 n.Chr.

Notre-Dame

Stel het jaar in op 1163 en zet Historische Gebeurtenissen (Culturele Mijlpalen) aan. Zoek Notre-Dame de Paris Begonnen. Kijk of je in dezelfde eeuw nog andere grote bouwprojecten in Europa ziet.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1248 n.Chr. c

1248 n.Chr.

Zes eeuwen bouwen

Ga naar 1248 en zoek Keulen aan de Rijn, waar dat jaar een grote kathedraal werd begonnen. Verschuif daarna de tijdlijn naar 1880, het jaar waarin de bouw werd voltooid. Over hoeveel generaties spreidt dat zich uit?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Suger wilde dat zijn kerk vol licht was. Waarom zou licht zo belangrijk zijn in een gebedshuis?
  2. De meeste mensen konden niet lezen. Hoe konden glas-in-loodramen hen toch iets leren?
  3. Bouwers van kathedralen maakten vaak de voltooiing niet mee. Waarom zou iemand zo’n project toch beginnen?
  4. In Chartres betaalden groepen ambachtslieden voor sommige ramen en staan ze zelfs afgebeeld. Waarom zouden bakkers of wijnhandelaren in een kerk willen worden afgebeeld?
  5. De naam "gotisch" werd later als een belediging bedacht. Waarom zouden mensen uit latere tijden op deze stijl neerkijken?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Saladin, die regeerde in de tijd dat de Notre-Dame en Chartres werden gebouwd. Vergelijk daarna: wat bouwden heersers en steden in deze tijd om hun geloof en macht te tonen?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.