Hellenistische wereld · 300-100 v.Chr.

Archimedes en de Hellenistische wetenschappers

In de twee eeuwen na Alexander de Grote maten Griekse wetenschappers de aarde op, stelden ze voor dat de aarde om de zon draait, en bouwden ze een bronzen machine die zons- en maansverduisteringen kon voorspellen. Leerlingen maken kennis met Archimedes in Syracuse, Aristarchus en Hipparchus, en het Antikythera-mechanisme dat in een scheepswrak werd gevonden.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 240 v.Chr. tot 140 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 97Hellenistische wereld, 200 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Hellenistische wereldArchimedes en de Hellenistische wetenschappers

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In de twee eeuwen na Alexander de Grote maten Griekse wetenschappers de aarde op, stelden ze voor dat de aarde om de zon draait, en bouwden ze een bronzen machine die zons- en maansverduisteringen kon voorspellen. Leerlingen maken kennis met Archimedes in Syracuse, Aristarchus en Hipparchus, en het Antikythera-mechanisme dat in een scheepswrak werd gevonden.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Noem drie Hellenistische wetenschappers en één ontdekking van elk (bijvoorbeeld Archimedes, Eratosthenes, Aristarchus, Hipparchus).
  • Wijs Syracuse, Alexandrië, Samos en Rhodos aan op de kaart en leg uit waarom juist daar wetenschap werd beoefend.
  • Beschrijf het Antikythera-mechanisme en wat het ons vertelt over Griekse technologie.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 240 v.Chr. a

240 v.Chr.

Wetenschap in de hoofdstad

Open de kaart in 240 v.Chr. bij Alexandrië, waar het Museum geleerden betaalde om voltijds te werken. Euclides schreef hier zijn meetkunde rond 300 v.Chr.; Eratosthenes leidde de Bibliotheek; artsen onderzochten het menselijk lichaam. Zet Historische Gebeurtenissen (Cultureel) aan en zoek 'Euclid Writes the Elements'.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 212 v.Chr. b

212 v.Chr.

Archimedes in Syracuse

Spring naar 212 v.Chr. en ga naar Syracuse op Sicilië. Zoek 'Archimedes' Discoveries' bij Historische Gebeurtenissen (Cultureel). Archimedes ontdekte de wet van de hefboom, waarom dingen drijven, berekende pi nauwkeurig en bouwde oorlogsmachines voor de stad. Hij werd gedood toen de Romeinen Syracuse dit jaar innamen.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 140 v.Chr. c

140 v.Chr.

Een machine uit zee

Ga naar 140 v.Chr. en zoek het kleine eiland Antikythera, tussen Kreta en de Peloponnesos. In 1901 vonden sponsduikers hier een scheepswrak met een bronzen doos vol tandwielen, gemaakt rond 150-100 v.Chr., die de maan, zon en waarschijnlijk de planeten nabootste. Waar zou een schip met zo'n lading naartoe kunnen zijn geweest?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Aristarchus van Samos stelde rond 270 v.Chr. dat de aarde om de zon draait. Bijna niemand geloofde hem 1800 jaar lang. Hoe kan het dat een juist idee niet wordt overgenomen?
  2. Van Archimedes wordt verteld dat hij na het oplossen van een probleem over een gouden kroon naakt de straat op rende en 'Eureka!' riep. Het verhaal is waarschijnlijk verzonnen. Waarom vertellen we zulke verhalen over wetenschappers?
  3. Hipparchus op Rhodos mat de posities van ongeveer 850 sterren en ontdekte dat de hemel langzaam verschuift over eeuwen. Wat heb je nodig om een ontdekking te doen die langer duurt dan een mensenleven?
  4. Het Antikythera-mechanisme had minstens 30 tandwielen en er is duizend jaar lang niets vergelijkbaars bekend. Hoe kan een technologie worden uitgevonden en daarna weer verdwijnen?
  5. Hellenistische wetenschap werd betaald door koningen die oorlogsmachines, kalenders en prestige wilden. Maakt het uit waarom iemand voor kennis betaalt?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Hannibal Barca, wiens oorlog met Rome leidde tot het beleg van Syracuse en de dood van Archimedes in 212 v.Chr. Bespreek daarna: de Romeinse generaal had bevolen Archimedes te sparen. Wat gaat er verloren als een oorlog een wetenschapper het leven kost?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.