Kopertijd Europa · Rond 3300 v.Chr.

Ötzi: een reiziger uit de Kopertijd in de Alpen

In 1991 vonden twee wandelaars een man in het ijs van de Alpen. Hij had daar ongeveer 5.300 jaar gelegen. Leerlingen worden detectives: wat vertellen Ötzi’s lichaam, kleding en gereedschap ons over het leven en de dood in Europa tijdens de Kopertijd?

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 3300 v.Chr. tot 3000 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 13Kopertijd Europa, 3300 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Kopertijd EuropaÖtzi: een reiziger uit de Kopertijd in de Alpen

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In 1991 vonden twee wandelaars een man in het ijs van de Alpen. Hij had daar ongeveer 5.300 jaar gelegen. Leerlingen worden detectives: wat vertellen Ötzi’s lichaam, kleding en gereedschap ons over het leven en de dood in Europa tijdens de Kopertijd?

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs de vindplaats van Ötzi aan en leg uit waarom het ijs hem zo goed heeft bewaard.
  • Gebruik Ötzi’s uitrusting om het dagelijks leven in Europa tijdens de Kopertijd te beschrijven.
  • Leg uit hoe wetenschappers hebben ontdekt hoe hij is gestorven.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 3300 v.Chr. a

3300 v.Chr.

Hoog in de Alpen

Open de kaart in 3300 v.Chr. en zoom in op de Ötztaler Alpen, op de grens van Oostenrijk en Italië. Ötzi stierf hier bij een bergpas, op meer dan 3.200 meter hoogte. Waarom zou iemand te voet de Alpen oversteken?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 3300 v.Chr. b

3300 v.Chr.

Zuidelijke dalen

Volg de dalen naar het zuiden, richting Bolzano en de rivier de Adige. Onderzoek van zijn tanden en botten laat zien dat Ötzi is opgegroeid en heeft geleefd in de dalen ten zuiden van de pas. Wat bieden dalen wat bergen niet kunnen bieden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 3000 v.Chr. c

3000 v.Chr.

Kopertijd Europa

Zoom uit om Europa rond 3000 v.Chr. te bekijken. Ötzi leefde in de Kopertijd, toen mensen net hadden geleerd om metaal te bewerken. Waar denk je dat zijn koper, vuursteen en voedsel vandaan kwamen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Het ijs heeft Ötzi’s lichaam meer dan 5.000 jaar bewaard. Wat kan een lichaam wetenschappers vertellen wat gereedschap niet kan?
  2. Hij droeg een koperen bijl, een vuurstenen dolk en een onafgemaakte boog. Wat zeggen zijn werktuigen over zijn leven?
  3. In 2001 werd een pijlpunt in zijn schouder gevonden. Welke vragen roept dat op over zijn dood?
  4. Toen hij werd gevonden, wilden zowel Oostenrijk als Italië hem hebben. Wie zou het lichaam van een oud mens moeten bezitten?
  5. Ötzi had meer dan 60 tatoeages, veel ervan bij zijn gewrichten. Waar zouden die voor geweest kunnen zijn?
4

Spelronde

9 min

Er leefde geen heerser uit Rule History in de tijd van Ötzi. Speel één ronde als Hatsjepsoet, die ongeveer 1.800 jaar na hem regeerde, en bespreek: Ötzi leefde in een kleine boerengemeenschap zonder koningen. Hoe zou zijn leven anders zijn geweest onder een farao?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.