Mali-rijk · circa 1235-1255

Sundiata en het ontstaan van Mali

Een jongen die niet kon lopen, groeide uit tot de vereniger van de Mande-volken en stichter van het Mali-rijk. Je hoort het epos van Sundiata zoals de griots het vertellen en onderzoekt hoeveel mondelinge geschiedenis ons kan leren over het verleden.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1200 n.Chr. tot 1300 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 242Mali-rijk, 1279 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Sundiata Keita hangt aan de lijn. De klas beslist.

The day after the battle near Kirina
Near Kirina, on the upper Niger

“You must decide how to rule the many clans and peoples who helped you win. If you try to rule alone, the clans may rebel. If you share power, you must choose how to divide roles and land. Your decision will shape the future of Mali.”

Should I rule as a single king, or create an alliance where each clan has a role? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Mali-rijkSundiata en het ontstaan van Mali

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Een jongen die niet kon lopen, groeide uit tot de vereniger van de Mande-volken en stichter van het Mali-rijk. Je hoort het epos van Sundiata zoals de griots het vertellen en onderzoekt hoeveel mondelinge geschiedenis ons kan leren over het verleden.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs het kerngebied van de Mande aan bij de bovenloop van de Niger en het slagveld van Kirina.
  • Vertel de belangrijkste gebeurtenissen uit het epos van Sundiata in de juiste volgorde na.
  • Vergelijk mondelinge traditie met geschreven bronnen en noem van beide een sterk en een zwak punt.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1200 n.Chr. a

1200 n.Chr.

Het kerngebied van de Mande

Open de kaart in het jaar 1200 en zoek het label Mali bij de bovenloop van de Niger, met Ghana ten noorden daarvan. Dit is het thuisland van de Mande waar Sundiata opgroeide. Welke rivier stroomt hier doorheen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1235 n.Chr. b

1235 n.Chr.

Speel het verhaal af

Open Stories en speel Mali and the Golden King. Stop bij het eerste hoofdstuk, Sundiata founds Mali. Op welke twee handelswaren is volgens het verhaal Mali gebouwd?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1300 n.Chr. c

1300 n.Chr.

Mali groeit

Sleep de tijdsbalk van 1200 naar 1300. Hoe verandert de omvang van Mali? Welk oudere rijk verdwijnt van de kaart?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. In het epos kon Sundiata als kind niet lopen. Waarom denk je dat griots dit deel van het verhaal bewaren?
  2. Griots hebben deze geschiedenis al meer dan 700 jaar uit het hoofd geleerd en doorgegeven. Wat zijn de sterke en zwakke kanten van mondelinge geschiedenis?
  3. Sundiata won door veel Mande-clans te verenigen. Waarom kan een bondgenootschap sterker zijn dan één machtige koning?
  4. Het Kurukan Fuga-handvest kennen we uit mondelinge overlevering, niet uit een document uit de jaren 1230. Hoe moeten historici hiermee omgaan?
  5. Waarom vertellen mensen in Mali, Guinee en Senegal het verhaal van Sundiata nog steeds?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Mansa Musa, die enkele generaties na Sundiata over Mali heerste. Bespreek: wat erfde Mansa Musa van het rijk dat Sundiata had opgebouwd, en wat voegde hij toe?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.