Neolithicum · Ongeveer 10.000-6000 v.Chr.
Tarwe, gerst, linzen, schapen en geiten: de eerste boeren van de Vruchtbare Sikkel veranderden het leven van mensen voorgoed. In deze les volg je de boog van heuvels waar de landbouw begon, zie je hoe die zich verspreidde naar Europa en Zuid-Azië, en denk je na over de voordelen en nadelen.
a
De Vruchtbare Sikkel8000 v.Chr.
b
Wilde geiten van de Zagros8000 v.Chr.
c
Landbouw trekt westwaarts5000 v.Chr.
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Early spring, about 8000 BC
A valley in the Zagros Mountains, western Iran
“You must decide whether to keep following the wild herds as hunters, or to gather a group of goats and try keeping them near your camp. Herding might mean more food in hard times, but it also means new work and risks. You do not know if it will succeed.”
Should I give up hunting and start herding goats, or keep living as a hunter? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
Of als huiswerk · nieuw
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
NeolithicumDe eerste boeren van de Vruchtbare Sikkel
Dia’s · nieuw
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Lees voor
Tarwe, gerst, linzen, schapen en geiten: de eerste boeren van de Vruchtbare Sikkel veranderden het leven van mensen voorgoed. In deze les volg je de boog van heuvels waar de landbouw begon, zie je hoe die zich verspreidde naar Europa en Zuid-Azië, en denk je na over de voordelen en nadelen.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
Open de kaart in 8000 v.Chr. Volg de boog van heuvels vanaf de Jordaanvallei naar het noorden, via Anatolië en omlaag langs het Zagrosgebergte. Zoek de gebieden die als Neolithische boeren zijn aangeduid. Waarom begon de landbouw juist in deze heuvels en niet in de woestijnen?
Open dit beeld op de kaart
b
Zoom in op het Zagrosgebergte in het westen van Iran. Hier hoedden mensen als eersten geiten, zo’n 10.000 jaar geleden. Wat heeft een herder nodig dat een jager niet nodig heeft?
Open dit beeld op de kaart
c
Spring naar 5000 v.Chr. en kijk naar Anatolië en Zuidoost-Europa. Rond 6500 v.Chr. bereikte de landbouw Griekenland en verspreidde zich verder Europa in. Welke route zou jij kiezen: over land of over zee?
Open dit beeld op de kaartKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
Speel een ronde Rule History als Hatsjepsoet, de vroegste heerser in het spel. Let op hoe haar Egypte afhankelijk is van graan, en onthoud dat Egypte zijn tarwe en gerst oorspronkelijk uit de Vruchtbare Sikkel kreeg. Zouden haar beslissingen mogelijk zijn geweest zonder de eerste boeren?
Open Rule HistoryVoor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.