Hoge Middeleeuwen · 1088-1300

De eerste universiteiten

In Bologna, Parijs en Oxford vormen studenten en docenten samen een nieuw soort gemeenschap: de universiteit. Je ontdekt wat middeleeuwse geleerden bestudeerden, hoe vertalingen uit het Arabisch het Europese onderwijs veranderden, en hoeveel daarvan vandaag nog terug te vinden is op school.

Duur
45 minuten
Leeftijd
13–16
Op de kaart
3 stappen, 1088 n.Chr. tot 1200 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 219Hoge Middeleeuwen, 1200 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Giovanni d’Andrea hangt aan de lijn. De klas beslist.

An autumn morning in 1215
The university quarter, Bologna, Italy

“You must decide whether students should continue hiring and managing the professors themselves, including setting their pay and fining them for lateness, or whether teachers should take over these responsibilities. Each system has its strengths and weaknesses, affecting both learning and discipline.”

Should students keep control over hiring and managing professors, or should the teachers run the university? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Hoge MiddeleeuwenDe eerste universiteiten

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In Bologna, Parijs en Oxford vormen studenten en docenten samen een nieuw soort gemeenschap: de universiteit. Je ontdekt wat middeleeuwse geleerden bestudeerden, hoe vertalingen uit het Arabisch het Europese onderwijs veranderden, en hoeveel daarvan vandaag nog terug te vinden is op school.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs de eerste universiteiten aan op de kaart en leg uit waarom ze juist in die steden ontstonden.
  • Beschrijf wat studenten leerden, van de zeven vrije kunsten tot recht, geneeskunde en theologie.
  • Leg uit hoe vertalingen op plekken als Toledo Griekse en Arabische kennis naar Europese universiteiten brachten.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1088 n.Chr. a

1088 n.Chr.

Bologna

Open de kaart in 1088 en zet 'Historical Events (Cultural Milestones)' aan. Zoek de Universiteit van Bologna. Waarom zou een rijke stad aan de handelswegen in Noord-Italië aantrekkelijk zijn voor rechtenstudenten?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1200 n.Chr. b

1200 n.Chr.

Een netwerk van kennis

Ga naar het jaar 1200 en zoom uit over West-Europa. Zoek Bologna, Parijs en Oxford. Hoe zou een student tussen deze steden reizen, en welke taal zou hij spreken?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1200 n.Chr. c

1200 n.Chr.

Waar boeken overstaken

Versleep de kaart naar het zuidwesten, naar Toledo in Castilië. In de 12e eeuw vertaalden geleerden hier Arabische boeken naar het Latijn. Waarom was een stad die lang onder islamitisch bestuur stond hiervoor zo geschikt?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Het woord 'universitas' betekende oorspronkelijk een gilde of vereniging. Waarom zouden studenten en docenten er samen een willen vormen?
  2. In Bologna huurden de studenten hun docenten in en konden ze boetes geven als die te laat waren. Wat vind jij van zo'n systeem?
  3. Studenten begonnen met grammatica, logica en retorica. Waarom zouden deze vaardigheden vóór recht of geneeskunde komen?
  4. Veel werken van Aristoteles bereikten West-Europese universiteiten via Arabische vertalingen. Wat zegt dat over de banden tussen culturen?
  5. Vrouwen mochten bijna nooit studeren aan middeleeuwse universiteiten. Hoe bepaalde dat wie arts, jurist of geleerde kon worden?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Karel de Grote, die vier eeuwen eerder paleis- en kloosterscholen oprichtte. Vergelijk daarna: zijn scholen leidden geestelijken op voor de koning, terwijl universiteiten door docenten en studenten zelf werden bestuurd. Wat vind jij beter?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.