Perzische Oorlogen · 499-490 v.Chr.

Marathon: Perzië bereikt Griekenland

Toen de Griekse steden in Ionië in opstand kwamen tegen Perzië, stuurde Athene twintig schepen om te helpen. De opstand mislukte, en in 490 v.Chr. zond koning Darius een vloot om Athene te straffen. Leerlingen volgen de gebeurtenissen tot aan de vlakte van Marathon, waar een leger van burgers, zwaar in de minderheid, de aanval inzette.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 499 v.Chr. tot 490 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 72Perzische Oorlogen, 490 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Miltiades hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early morning on the plain of Marathon, as the sun rises
Marathon, northeast of Athens, Greece

“You must decide whether to urge the Athenians to attack the Persian camp now, with about 10,000 of our men and 1,000 Plataeans, or wait for the Spartans, who have promised to come but have not arrived. If we attack now, we risk facing the Persian cavalry and archers at full strength. If we wait, the Persians may march on Athens or our allies may lose heart.”

Should we attack the Persians at Marathon now, or hold our ground and wait for the Spartans? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Perzische OorlogenMarathon: Perzië bereikt Griekenland

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Toen de Griekse steden in Ionië in opstand kwamen tegen Perzië, stuurde Athene twintig schepen om te helpen. De opstand mislukte, en in 490 v.Chr. zond koning Darius een vloot om Athene te straffen. Leerlingen volgen de gebeurtenissen tot aan de vlakte van Marathon, waar een leger van burgers, zwaar in de minderheid, de aanval inzette.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen hoe de Ionische Opstand (499-494 v.Chr.) leidde tot de Perzische expeditie van 490 v.Chr.
  • Miletus, Eretria en Marathon op de kaart aanwijzen en beschrijven wat er op elke plek gebeurde.
  • De slag bij Marathon beschrijven en uitleggen waarom deze zo belangrijk was voor de Atheners.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 499 v.Chr. a

499 v.Chr.

Ionië komt in opstand

Open de kaart in 499 v.Chr. aan de westkust van Anatolië. De Griekse steden in Ionië, aangevoerd door Miletus, maakten deel uit van het Perzische Rijk en kwamen in opstand. Athene en Eretria stuurden schepen, en in 498 v.Chr. staken de opstandelingen de Perzische provinciehoofdstad Sardes in brand. Zoek Miletus en Sardes op met de Cities-laag aan.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 490 v.Chr. b

490 v.Chr.

De strafexpeditie

Ga naar 490 v.Chr. De Perzen hadden de opstand neergeslagen en Miletus in 494 v.Chr. verwoest. Nu voer een vloot rechtstreeks over de Egeïsche Zee, van eiland naar eiland, naar Eretria op Euboea, dat werd platgebrand, en vervolgens naar de baai van Marathon. Volg deze route van Samos naar Marathon.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 490 v.Chr. c

490 v.Chr.

De vlakte van Marathon

Zoom in op Marathon, 40 km ten noordoosten van Athene, en zet de laag Historical Events (Battles) aan. Zoek "Battle of Marathon" op en lees de toelichting. Ongeveer 10.000 Atheners en 1.000 Plataeërs stonden tegenover een groter Perzisch leger; de Griekse vleugels versloegen de Perzische vleugels en sloten daarna het midden in.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Athene stuurde twintig schepen om de Ionische Opstand te steunen en keerde daarna terug naar huis. Herodotus vertelt dat Darius zich drie keer per dag door een dienaar liet herinneren: "Denk aan de Atheners." Waarom zou een koning van zo'n groot rijk zich druk maken om één kleine stad?
  2. De Perzen verwoestten Miletus in 494 v.Chr. en verkochten de inwoners als slaven. Een Atheense toneelschrijver die het lot van Miletus opvoerde, kreeg een boete omdat het publiek moest huilen. Waarom wilde Athene daar niet aan herinnerd worden?
  3. Herodotus zegt dat de Atheners bij Marathon op de Perzische linie af renden, iets wat geen Grieks leger eerder had gedaan. Wat zou rennen kunnen opleveren tegen boogschutters?
  4. Herodotus noemt 6.400 Perzische doden en 192 Atheense. Ook al zijn de cijfers misschien niet precies, waarom hielden de Grieken zo nauwkeurig hun eigen verliezen bij?
  5. Sparta beloofde hulp maar kwam pas na de slag, opgehouden door een religieus feest. Lieten de Spartanen Athene in de steek, of hielden ze zich aan hun belofte aan de goden?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Darius de Grote en zoek het besluit over de Griekse steden die de opstandelingen hielpen. Vergelijk daarna: Darius stuurde in 490 v.Chr. een vloot over zee en verloor. Wat zou de klas in zijn plaats hebben gedaan?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.