Klassieke Maya · 250-900

Maya-schrift, getallen en kalenders

De Maya’s ontwikkelden het meest complete schriftsysteem van de oude Amerika’s, gebruikten het getal nul en volgden de tijd in grote cycli. In deze les leer je Maya-getallen lezen, ontdek je hoe het schrift is ontcijferd en denk je na over wie de vier overgebleven Maya-boeken zou moeten bewaren.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 750 n.Chr. tot 1562 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 177Klassieke Maya, 700 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

K'inich Janaab' Pakal hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late summer, 683
Palenque, Temple of the Inscriptions

“You must decide what a Maya king should have carved in stone to be remembered. Should you focus on your own achievements and victories, the history of your ancestors, or the rituals and knowledge important to your people?”

What should I instruct my scribes to record on the temple walls for those who come after me? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Klassieke MayaMaya-schrift, getallen en kalenders

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Maya’s ontwikkelden het meest complete schriftsysteem van de oude Amerika’s, gebruikten het getal nul en volgden de tijd in grote cycli. In deze les leer je Maya-getallen lezen, ontdek je hoe het schrift is ontcijferd en denk je na over wie de vier overgebleven Maya-boeken zou moeten bewaren.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Lees en schrijf Maya-getallen van 0 tot 19 met stippen, streepjes en het schelpteken voor nul.
  • Leg uit hoe de 260-dagenkalender en de 365-dagenkalender samenwerkten.
  • Beschrijf hoe Maya-boeken zijn vernietigd en hoe het schrift in de 20e eeuw is ontcijferd.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 750 n.Chr. a

750 n.Chr.

Een trap vol woorden

Open de kaart in het jaar 750 en zoom in op Copán, in het zuiden van het Maya-gebied. De Hiërogliefentrap daar bevat de langste bekende Maya-tekst. Voor wie denk je dat deze tekst bedoeld was?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 683 n.Chr. b

683 n.Chr.

Een koning in steen

Ga naar Palenque in het jaar 683, het sterfjaar van koning Pakal. De Tempel van de Inscripties is vernoemd naar de lange uitgehakte teksten. Wat zou een koning in steen willen laten vastleggen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1562 n.Chr. c

1562 n.Chr.

Boeken in vlammen

Spring naar 1562 en zoom in op het schiereiland Yucatán. In dat jaar liet de Spaanse monnik Diego de Landa Maya-boeken verbranden in Maní. Slechts vier Maya-boeken zijn bewaard gebleven. Wat is er verloren gegaan?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Het Maya-schrift gebruikt tekens voor hele woorden én voor lettergrepen. Waarom zou een schrift beide soorten tekens gebruiken?
  2. De Maya’s gebruikten een teken voor nul. Waarom is het begrip nul zo belangrijk in de wiskunde?
  3. De 260-dagenkalender en de 365-dagenkalender vallen maar eens in de 52 jaar samen. Hoe zou je dat uitleggen aan een jonger kind?
  4. Diego de Landa verbrandde Maya-boeken, maar zijn aantekeningen hielpen later bij het ontcijferen van het schrift. Hoe moeten we hem beoordelen?
  5. De overgebleven Maya-boeken liggen in Dresden, Madrid, Parijs en Mexico-Stad. Waar horen ze volgens jou thuis?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Karel de Grote, die regeerde toen Maya-schrijvers nog steeds teksten met data in steen uithakten. Karel de Grote liet zijn schrijvers boeken overschrijven in een duidelijk nieuw handschrift. Bespreek: waarom vinden heersers schrijven zo belangrijk?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.