Koninkrijk Koesj · ca. 300 v.Chr.-350 n.Chr.

Meroë: piramides, ijzer en machtige koninginnen

Ten zuiden van Egypte heerste het koninkrijk Koesj over de Nijl vanuit haar koningsstad Meroë. Leerlingen ontdekken een rijk van steile piramides, ijzerbewerking, een eigen schrift en krachtige koninginnen die zelfs het Romeinse Rijk weerstonden.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 200 v.Chr. tot 1 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 106Koninkrijk Koesj, 200 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Amanirenas hangt aan de lijn. De klas beslist.

After news of the Roman sack of Napata, 24 BC
Meroe, royal city of Kush

“You must decide whether to keep fighting the Romans, who have a strong army and now hold part of our land, or to seek peace with them. If you fight, you risk more attacks and loss. If you seek peace, you might have to accept Roman demands and lose honor or territory.”

Should I lead Kush to fight Rome or send envoys to make peace? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Koninkrijk KoesjMeroë: piramides, ijzer en machtige koninginnen

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Ten zuiden van Egypte heerste het koninkrijk Koesj over de Nijl vanuit haar koningsstad Meroë. Leerlingen ontdekken een rijk van steile piramides, ijzerbewerking, een eigen schrift en krachtige koninginnen die zelfs het Romeinse Rijk weerstonden.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Je kunt Meroë en Napata aan de Nijl aanwijzen en beschrijven waar Koesj lag tussen Egypte en het binnenland van Afrika.
  • Je noemt drie kenmerken van de Meroïtische beschaving: piramides, ijzerbewerking en het Meroïtisch schrift.
  • Je legt uit hoe Koesj met Rome omging rond 20 v.Chr. en waarom de vrede gunstig was voor Koesj.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 200 v.Chr. a

200 v.Chr.

Een koninkrijk aan de Nijl

Open de kaart in 200 v.Chr. Zoek het label Meroë aan de Nijl, ten zuiden van Egypte. Volg de rivier naar het noorden: welk koninkrijk grenst hieraan?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 200 v.Chr. b

200 v.Chr.

Het eiland van Meroë

Zoom in op Meroë. De Nijl en de Atbara-rivier omsluiten dit gebied bijna, dat Griekse schrijvers het 'Eiland van Meroë' noemden. Zoek waar de twee rivieren samenkomen.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1 v.Chr. c

1 v.Chr.

Rome aan de grens

Schuif de tijdlijn naar 1 v.Chr. Rome regeert nu over Egypte. Zoek de grens tussen het Romeinse Rijk en Meroë. Waarover zouden deze twee machten hier ruzie kunnen krijgen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De koningen en koninginnen van Meroë werden begraven in piramides, net als de Egyptische farao's eeuwen eerder. Waarom zou een koninkrijk een idee van de buren overnemen en aanpassen?
  2. Het Meroïtisch schrift kun je uitspreken, maar de taal is grotendeels nog niet ontcijferd. Wat zouden we kunnen ontdekken als we het helemaal konden lezen?
  3. Meroë had grote ijzerwerkplaatsen. Hoe zou ijzer het boerenleven, oorlog en handel in het koninkrijk veranderen?
  4. Koninginnen, kandakes genoemd, hadden echt macht in Koesj. Wat zegt dat over deze samenleving?
  5. Rond 21 v.Chr. sloot Rome vrede met Koesj en liet de eis voor schatting vallen. Waarom zou het machtigste rijk rond de Middellandse Zee daarmee instemmen?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Augustus. Koesj heeft Romeins Egypte geplunderd en beelden van jou meegenomen. Val je binnen of ga je onderhandelen? Vergelijk daarna: rond 21 v.Chr. sloot Augustus vrede met Koesj op voorwaarden die gunstig waren voor Koesj.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.