a
Een verdeeld schiereiland
Open de kaart in 200 v.Chr. en kijk naar het Iberisch Schiereiland. Welke delen zijn na de oorlog met Hannibal Romeins? Welke volken wonen in de rest?
Open dit beeld op de kaartRomeinse Republiek · 155-133 v.Chr.
Hispania: Viriathus en Numantia bieden weerstand aan Rome
Rome had ongeveer 200 jaar nodig om het hele Iberisch Schiereiland te veroveren. In deze les maken leerlingen kennis met de Lusitaanse leider Viriathus en de stad Numantia, en bekijken ze de verovering vanuit het perspectief van de overwonnenen.
- Duur
- 45 minuten
- Leeftijd
- 12–15 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 200 v.Chr. tot 1 v.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
a
Een verdeeld schiereiland200 v.Chr.
b
Bergen en hoogvlakten133 v.Chr.
c
Twee eeuwen strijd1 v.Chr.
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Viriathus hangt aan de lijn. De klas beslist.
A night in 140 BC, after another victory against the Romans
The Lusitanian camp near the mountains of western Hispania
“You must decide whether to continue the war against Rome or try to negotiate peace. My warriors trust me, but Rome is powerful and has broken promises before. If I keep fighting, we risk everything. If I seek peace, we might survive, but I do not know if Rome will keep its word.”
Should I keep leading my people in resistance, or try to make peace with Rome? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Romeinse RepubliekHispania: Viriathus en Numantia bieden weerstand aan Rome
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
De Senaat · 133 BC
Debatteer erover in de Senaat: “Land for the poor”
That public land held beyond the legal limit be taken back and shared among landless Roman citizens (the Sempronian land law).
De klas spreekt als Tiberius Sempronius Gracchus tegen Publius Cornelius Scipio en Quintus Caecilius Metellus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.
Open het voorstel
Echt voorstel uit 133 BC. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.
Introductie
5 minLees voor
Rome had ongeveer 200 jaar nodig om het hele Iberisch Schiereiland te veroveren. In deze les maken leerlingen kennis met de Lusitaanse leider Viriathus en de stad Numantia, en bekijken ze de verovering vanuit het perspectief van de overwonnenen.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Uitleggen waarom de Romeinse verovering van Hispania ongeveer 200 jaar duurde.
- De weerstand van Viriathus en van Numantia beschrijven.
- Een Romeinse en een Iberische kijk op dezelfde oorlog vergelijken.
Ontdek de kaart
12 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Bergen en hoogvlakten
Zoom in op de hoogvlakte in het midden van Hispania, waar Numantia op een heuvel boven de rivier de Duero lag. Waarom zou dit gebied moeilijk te veroveren zijn voor een leger?
Open dit beeld op de kaart
c
Twee eeuwen strijd
Sleep de tijdsbalk van 200 v.Chr. naar 1 v.Chr. en bekijk hoe het Romeinse gezag zich over het schiereiland verspreidt. Waarom denk je dat het noorden en westen het langst standhielden?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
14 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Viriathus was een herder die leider van een verzetsleger werd. Waarom kan iemand die gebruikmaakt van hinderlagen grotere legers verslaan?
- In 150 v.Chr. liet de Romeinse gouverneur Galba Lusitaniërs die zich hadden overgegeven doden of tot slaaf maken; Viriathus was een van de weinigen die wist te ontsnappen. Hoe kunnen zulke daden een oorlog verlengen?
- Numantia was een kleine stad, maar hield jarenlang stand. Wat denk je dat de mensen daar bleef motiveren om te vechten?
- Rome schakelde Viriathus uiteindelijk uit door mensen om hem heen om te kopen. Is dat een overwinning?
- Hispania bracht later aan Rome de schrijver Seneca en keizer Trajanus. Hoe kon een veroverd gebied zo Romeins worden?
Spelronde
9 minSpeel één ronde van Rule History als Hannibal Barca, wiens familie een groot deel van Hispania bestuurde vóór Rome. Bespreek: Iberische volken vochten eerst voor Carthago, daarna tegen Rome. Kozen zij partij in andermans oorlog, of verdedigden ze hun eigen land?
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.