Vikingen · 870-1021

IJsland, Groenland en Vinland

Noordse ontdekkingsreizigers varen steeds verder westwaarts: naar IJsland, Groenland en, rond het jaar 1000, naar de kust van Noord-Amerika. In deze les volg je hun reis van eiland naar eiland, maak je kennis met de volkeren die daar al woonden en onderzoek je waarom Vinland uiteindelijk werd verlaten.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 1000 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 209Vikingen, 1000 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Thorfinn Karlsefni hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late summer, about the year 1004
The Norse camp at Vinland (L'Anse aux Meadows, Newfoundland)

“You must decide whether to keep trying to settle Vinland or return to Greenland and Iceland. Staying could mean more trade and new farms, but also more danger if conflict grows. Returning means giving up on this new land, but it may be safer for the group.”

Should we try to stay in Vinland, or is it wiser to leave now and return home? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

VikingenIJsland, Groenland en Vinland

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Noordse ontdekkingsreizigers varen steeds verder westwaarts: naar IJsland, Groenland en, rond het jaar 1000, naar de kust van Noord-Amerika. In deze les volg je hun reis van eiland naar eiland, maak je kennis met de volkeren die daar al woonden en onderzoek je waarom Vinland uiteindelijk werd verlaten.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Volg de route van de Noormannen over de Noord-Atlantische Oceaan, van Noorwegen naar IJsland, Groenland en Newfoundland.
  • Leg uit wat het Althing was en waarom het wordt gezien als een van de oudste parlementen ter wereld.
  • Gebruik het bewijs van L'Anse aux Meadows om aan te tonen dat de Noormannen Noord-Amerika bereikten, en beschrijf de inheemse volkeren die zij ontmoetten.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1000 n.Chr. a

1000 n.Chr.

Een warmer noorden

Open de kaart in het jaar 1000 en zet 'Weather of History' aan. Lees de kaart over de Middeleeuwse Warme Periode. Hoe zou zachter weer de Noormannen geholpen kunnen hebben bij het varen en boeren in het hoge noorden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1000 n.Chr. b

1000 n.Chr.

Van eiland naar eiland

Zoom uit zodat je Noorwegen, IJsland, Groenland en Newfoundland tegelijk ziet. Zoek de IJslandse Vrijstaat. Welke zee-oversteek op de westelijke route lijkt het langst?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1000 n.Chr. c

1000 n.Chr.

Wie woonden er al

Zoom in op Newfoundland en Labrador. Lees de namen van de inheemse volkeren op de kaart. Met wie zouden de Noormannen hier in contact kunnen zijn gekomen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. IJsland had geen koning. Vrije mannen kwamen elke zomer bijeen op het Althing om wetten te maken en geschillen op te lossen. Wat zijn de sterke en zwakke punten van zo'n systeem?
  2. Volgens de saga's noemde Erik de Rode het nieuwe land 'Groenland' om kolonisten te lokken. Was dat eerlijk?
  3. De saga's over Vinland werden pas zo'n 200 jaar later opgeschreven. Hoe helpt L'Anse aux Meadows ons om hun verhalen te controleren?
  4. De Noormannen noemden de mensen die ze ontmoetten 'skraelingen'. Hoe zouden de inheemse volkeren de nieuwkomers gezien kunnen hebben?
  5. De Noormannen verlieten Vinland na enkele jaren en Groenland tegen de 15e eeuw. Wat zouden daarvoor de redenen kunnen zijn?
4

Spelronde

10 min

Speel Rule History als Karel de Grote, een koning die regeerde vanuit een paleis. Vergelijk daarna met IJsland, waar geen koning was: vrije boeren kwamen samen op het Althing om wetten te maken. Onder welk systeem zou jij liever leven?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.