Olmeken · 1200-400 v.Chr.

De Olmeken: reuzenhoofden aan de Golfkust

Aan de hete, vochtige Golfkust van Mexico beitelden de Olmeken kolossale stenen hoofden en bouwden ze de eerste grote centra van Meso-Amerika. Leerlingen ontdekken San Lorenzo en La Venta en bespreken of de Olmeken een ‘moedercultuur’ waren.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1000 v.Chr. tot 400 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 39Olmeken, 1000 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

a stone sculptor of San Lorenzo hangt aan de lijn. De klas beslist.

Midday, in the dry season, 1000 BC
San Lorenzo, on the plateau above the Coatzacoalcos River

“You must decide what the colossal head should show. Should it be a portrait of the current ruler, to honor his power and leadership, or should it represent the shared spirit and traditions of the whole community? Each choice means something different for those who see it.”

Should I carve the ruler’s likeness, or create a symbol for all our people? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

OlmekenDe Olmeken: reuzenhoofden aan de Golfkust

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Aan de hete, vochtige Golfkust van Mexico beitelden de Olmeken kolossale stenen hoofden en bouwden ze de eerste grote centra van Meso-Amerika. Leerlingen ontdekken San Lorenzo en La Venta en bespreken of de Olmeken een ‘moedercultuur’ waren.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs het kerngebied van de Olmeken en hun centra San Lorenzo en La Venta aan op de kaart.
  • Beschrijf de kolossale hoofden en wat ze waarschijnlijk voorstellen.
  • Leg uit waar de discussie over gaat of de Olmeken de ‘moedercultuur’ van Meso-Amerika waren.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1000 v.Chr. a

1000 v.Chr.

Het kerngebied van de Olmeken

Open de kaart in 1000 v.Chr. aan de Golfkust van Mexico. Zoek het gebied met het label Olmeken. Bekijk de rivieren en de kust: waarom was dit een goede plek om voedsel te verbouwen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1000 v.Chr. b

1000 v.Chr.

Steen uit de bergen

Zoom in op de Tuxtla-bergen, ten noordwesten van San Lorenzo. Het basalt voor de kolossale hoofden kwam hier vandaan. Hoe konden zulke zware blokken zonder wielen of lastdieren worden vervoerd?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 400 v.Chr. c

400 v.Chr.

Buren

Spring naar 400 v.Chr. en zoom uit over Zuid-Mexico. Welke nieuwe naam verschijnt ten zuidwesten van de Olmeken? De Zapoteken van Oaxaca bouwden toen ook aan hun eigen beschaving.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De naam ‘Olmeken’ werd pas eeuwen later door de Azteken gegeven. Waarom weten we niet hoe de Olmeken zichzelf noemden?
  2. De kolossale hoofden wegen vele tonnen. Wat zegt het verplaatsen ervan over de Olmeekse samenleving?
  3. In het Olmeekse gebied zijn enkele van de oudste rubberballen ter wereld gevonden. Waar werden die waarschijnlijk voor gebruikt?
  4. Waarom zouden latere volkeren in Meso-Amerika Olmeekse kunst en symbolen overnemen?
  5. Was de wereld van de Olmeken een ‘moedercultuur’ of één van meerdere ‘zusterculturen’? Naar welk bewijs zou je zoeken?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Ramses II, die over Egypte heerste toen San Lorenzo opkwam aan de Golfkust. Vergelijk daarna: Ramses liet zijn naam op tempels achter, terwijl Olmeekse heersers reuzenportretten nalieten zonder namen die wij kunnen lezen. Wat zegt elke keuze over macht?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.