a
Een verduisterde hemel
Open de kaart in het jaar 536 en zet 'Weather of History' aan. Lees de kaart over de vulkanische winter van 536. Wat gebeurde er met de oogsten, en wat volgde er in 541?
Open dit beeld op de kaartByzantijnse Rijk · 536-549
De Pest van Justinianus
In 536 wordt de zon plotseling zwakker door een mysterieuze nevel, en in 541 brengt een nieuwe ziekte de graanschepen uit Egypte mee. Leerlingen volgen de eerste bekende pandemie van de pest en onderzoeken hoeveel invloed deze had op het rijk van Justinianus.
- Duur
- 50 minuten
- Leeftijd
- 12–15 jaar
- Op de kaart
- 3 stappen, 536 n.Chr. tot 541 n.Chr.
- Live les
- 7 rondes, 3 op de kaart
- Huiswerk
- Dezelfde rondes, een week lang
- Werkblad
- Twee A4’s, bij Classroom
- Dia’s
- 22 dia’s, bij Classroom
- Je hebt nodig
- Een beamer; telefoons voor live
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
Constantinus hangt aan de lijn. De klas beslist.
Late spring, 542
Constantinople, capital of the Byzantine Empire
“You must decide how to respond to the mounting crisis. The number of dead grows each day, and families cannot keep up with burials. You have limited workers and resources, and fear is spreading. You must choose whether to focus your efforts on organizing mass burials outside the city, or on other urgent needs like food and order.”
Should I organize mass burials outside the city first, or focus on other urgent problems? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Log in om het telefoontje op te nemen
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
- 7 rondes
- 3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
- Ongeveer 15 minuten
- Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
- Een rapport
- Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.
Of als huiswerk · nieuw
Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
Byzantijnse RijkDe Pest van Justinianus
Dia’s · nieuw
De hele les als presentatie.
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
Voorbeeld: de eerste 4 slides
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Introductie
5 minLees voor
In 536 wordt de zon plotseling zwakker door een mysterieuze nevel, en in 541 brengt een nieuwe ziekte de graanschepen uit Egypte mee. Leerlingen volgen de eerste bekende pandemie van de pest en onderzoeken hoeveel invloed deze had op het rijk van Justinianus.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
- Beschrijven hoe de pest zich vanuit Egypte naar Constantinopel en verder over de Middellandse Zee verspreidde.
- Uitleggen hoe een koud klimaat, handel en drukke steden bijdroegen aan de verspreiding van de ziekte.
- Bespreken waarom historici het oneens zijn over het aantal slachtoffers.
Ontdek de kaart
15 minProjecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
b
Vanuit Egypte over zee
Zet het jaar op 541 en zet 'Historical Events (Natural Disasters)' aan. Zoek de Pest van Justinianus. Ga daarna naar de Nijldelta: waarom zouden graanschepen uit Egypte ratten en vlooien meenemen?
Open dit beeld op de kaart
c
Havens en steden
Zet de Cities-laag aan. Welke grote steden liggen op de zeeroutes tussen Alexandrië en Constantinopel? Waarom werden havens als eerste getroffen?
Open dit beeld op de kaartKlassengesprek
15 minKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
- Procopius zei dat de pest per schip in Constantinopel aankwam. Waarom hielp handel bij de verspreiding van een ziekte?
- Keizer Justinianus kreeg de pest maar overleefde. Hoe zou een zieke keizer het rijk kunnen beïnvloeden?
- Mensen in 542 wisten niets van bacteriën. Hoe zouden zij de ziekte hebben verklaard?
- Wetenschappers hebben pest-DNA gevonden in graven uit deze tijd. Waarom is dat zo'n belangrijk bewijs voor historici?
- Sommige historici denken dat de pest het rijk eeuwenlang verzwakte; anderen denken dat de schade meeviel. Welk bewijs zou kunnen helpen om dit te bepalen?
Spelronde
10 minSpeel Rule History als Justinianus I. Als er een crisis ontstaat, vraag je af: wat kon een heerser in 542 echt doen tegen een ziekte die niemand begreep? Vergelijk jezelf met Justinianus, die tijdens de pestjaren zijn oorlogen in Italië bleef financieren.
Open Rule HistoryWerkblad
5 minDit werkblad hoort bij Classroom
Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.