Byzantijnse Rijk · 532-562

Hagia Sophia: een koepel boven Constantinopel

Na een grote opstand waarbij de oude kerk afbrandt, geeft Justinianus opdracht tot de bouw van een nieuwe. In minder dan zes jaar staat er een indrukwekkend bouwwerk. Leerlingen ontdekken hoe de Hagia Sophia gebouwd werd, waarom de koepel de wereld verbaasde en hoe het gebouw het rijk dat het bouwde overleefde.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 537 n.Chr. tot 1100 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 157Byzantijnse Rijk, 537 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Justinian I hangt aan de lijn. De klas beslist.

Autumn, 537, just weeks before Hagia Sophia's dedication
The imperial palace, Constantinople

“You must decide whether to spend enormous sums and resources to build Hagia Sophia as the grandest church in Christendom, even while wars and rebuilding after riots have strained the treasury. If you choose to build simply, the city will save money, but it may not inspire awe or show imperial strength. If you choose to build grandly, it could unite and impress the people, but risks bankrupting the empire.”

Should I finish Hagia Sophia as the most magnificent church possible, or save money and build something simpler? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Byzantijnse RijkHagia Sophia: een koepel boven Constantinopel

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Na een grote opstand waarbij de oude kerk afbrandt, geeft Justinianus opdracht tot de bouw van een nieuwe. In minder dan zes jaar staat er een indrukwekkend bouwwerk. Leerlingen ontdekken hoe de Hagia Sophia gebouwd werd, waarom de koepel de wereld verbaasde en hoe het gebouw het rijk dat het bouwde overleefde.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijf de belangrijkste kenmerken van de Hagia Sophia: de koepel, de pendentieven en de ramen.
  • Leg uit hoe een hoofdstad aan zee materialen en vakmensen uit het hele rijk kon aantrekken.
  • Bespreek waarom heersers gebouwen laten maken die mensen moeten verbazen.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 537 n.Chr. a

537 n.Chr.

De stad aan de zeestraat

Open de kaart in 537 op Constantinopel en zet Historische Gebeurtenissen aan. Zoek de bouw van de Hagia Sophia en de Basilica Cisterne. Wat heeft een grote stad nog meer nodig dan kerken?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 537 n.Chr. b

537 n.Chr.

Bevoorraad via zee

Zoom uit naar de Egeïsche Zee en de Zee van Marmara. Bouwmaterialen en zuilen kwamen per schip uit het hele rijk. Waarom was het voor een stad aan zee makkelijk om bevoorraad te worden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1100 n.Chr. c

1100 n.Chr.

Eeuwenlang een kerk

Schuif de tijdlijn door naar 1100 en daarna naar 1400. Ligt de Hagia Sophia dan nog binnen de grenzen van het Byzantijnse Rijk? Wat gebeurt er met het rijk rondom het gebouw?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De Hagia Sophia werd in minder dan zes jaar gebouwd. Hoe kon een stad in de jaren 530 zo snel bouwen?
  2. De architecten, Anthemius en Isidorus, waren net zo goed wiskundigen als bouwmeesters. Waarom is meetkunde belangrijk bij het bouwen van een koepel?
  3. De eerste koepel stortte deels in na aardbevingen in 558. Wat zegt de herbouw hierover over de prioriteiten van de stad?
  4. Procopius schreef dat de koepel leek te zweven aan de hemel. Waarom bouwen heersers zulke indrukwekkende bouwwerken?
  5. Het gebouw is kathedraal, moskee en museum geweest. Van wie vind jij dat zo'n gebouw eigenlijk is?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Justinianus I. Als er een keuze over geld komt, vraag de klas: gebouwen, het leger of de schatkist? Bespreek daarna waarom Justinianus vond dat een grote kerk het geld waard was.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.