Romeinse Republiek · 210-201 v.Chr.

Scipio en Zama: het einde van Hannibals oorlog

Een jonge Romeinse veldheer bracht de oorlog naar Spanje en daarna naar Afrika, en versloeg uiteindelijk Hannibal bij Zama. Leerlingen volgen Scipio’s strategie en denken na over de vrede van 201 v.Chr.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 209 v.Chr. tot 202 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 104Romeinse Republiek, 200 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Publius Cornelius Scipio hangt aan de lijn. De klas beslist.

The day after the Battle of Zama
Camp near Zama, North Africa

“You must decide what peace terms to offer Carthage after their defeat. Should you demand harsh terms to ensure Rome’s safety, or show mercy to avoid future hatred?”

Should I impose strict conditions on Carthage, or offer more moderate terms? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RepubliekScipio en Zama: het einde van Hannibals oorlog

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Een jonge Romeinse veldheer bracht de oorlog naar Spanje en daarna naar Afrika, en versloeg uiteindelijk Hannibal bij Zama. Leerlingen volgen Scipio’s strategie en denken na over de vrede van 201 v.Chr.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen hoe Scipio’s veldtochten in Spanje en Afrika het verloop van de oorlog veranderden.
  • Carthago Nova, de Metaurus en Zama op de kaart aanwijzen.
  • De vredesvoorwaarden van 201 v.Chr. beschrijven en uitleggen wat deze betekenden voor Carthago.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 209 v.Chr. a

209 v.Chr.

Oorlog in Spanje

Open de kaart in 209 v.Chr. en zoom in op de zuidoostkust van Spanje. Zoek Carthago Nova, de belangrijkste basis van Carthago daar. Waarom zou het verlies van deze stad Hannibal, die ver weg in Italië was, schaden?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 207 v.Chr. b

207 v.Chr.

De broer die nooit aankwam

Zet 'Historical Events' aan, kies 'Battles', en zoek de Metaurus (207 v.Chr.) in Italië. Hier werd Hannibals broer Hasdrubal verslagen en gedood voordat hij zich bij Hannibal kon voegen. Wat betekende dit voor Hannibal?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 202 v.Chr. c

202 v.Chr.

Oorlog in Afrika

Spring naar 202 v.Chr. en zoek de marker 'Battles' voor Zama in Noord-Afrika. Waarom viel Scipio Afrika aan in plaats van Hannibal in Italië te blijven achtervolgen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Scipio was pas ongeveer 25 jaar oud toen hij het bevel kreeg in Spanje. Waarom zou Rome zo’n jonge generaal vertrouwen?
  2. In plaats van Hannibal in Italië te bevechten, viel Scipio Carthago zelf aan. Waarom was dat slim?
  3. Bij Zama vocht de Numidische prins Masinissa, vroeger bondgenoot van Carthago, nu voor Rome. Hoe kan het overstappen van kamp een oorlog beslissen?
  4. Carthago moest zijn vloot opgeven en mocht alleen met toestemming van Rome oorlog voeren. Was deze vrede eerlijk?
  5. Hannibal vluchtte later uit Carthago en stierf in ballingschap. Hoe moeten we hem herinneren: als held, als verliezer, of als iets anders?
4

Spelronde

10 min

Speel de Hannibal Barca-ronde in Rule History tot aan de beslissing bij Zama. Bespreek klassikaal: had Hannibal bij Zama nog kunnen winnen, of was de oorlog toen al verloren?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.