Vikingtijd · 793-900

Het begin van het Vikingtijdperk

In 793 wordt het klooster van Lindisfarne overvallen door plunderaars uit zee. Leerlingen maken kennis met de Vikingen als plunderaars, handelaren en boeren, brengen hun thuislanden en steden in kaart en onderzoeken waarom zij de zee op gingen.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 800 n.Chr. tot 845 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 191Vikingtijd, 800 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Egil hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late spring, 800
A fjord village in western Norway

“You must decide whether to join a Viking voyage west to seek wealth and adventure, or remain at home to tend your family’s farm. The sea journey is risky, but staying means missing out on possible riches and fame.”

Should I join the raiding voyage or stay and work my family’s land? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

VikingtijdHet begin van het Vikingtijdperk

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In 793 wordt het klooster van Lindisfarne overvallen door plunderaars uit zee. Leerlingen maken kennis met de Vikingen als plunderaars, handelaren en boeren, brengen hun thuislanden en steden in kaart en onderzoeken waarom zij de zee op gingen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs de thuislanden van de Vikingen en drie steden uit de Vikingtijd aan op de kaart.
  • Leg uit waarom kloosters makkelijke doelwitten waren en waarom de aanval op Lindisfarne het christelijke Europa schokte.
  • Beschrijf de Vikingen niet alleen als plunderaars, maar ook als boeren en handelaren, met bewijs zoals schepen en handelssteden.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 800 n.Chr. a

800 n.Chr.

Het Noorden in 800

Open de kaart in het jaar 800 en kijk naar Scandinavië. Zoek de Denen, Zweden en Noormannen. Hoeveel van hun land ligt dicht bij zee?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 793 n.Chr. b

793 n.Chr.

Over de Noordzee

Zet het jaar op 793 en zet 'Historical Events' aan. Zoek de Vikingaanval op Lindisfarne. Schat met het oog: hoe ver is het over de Noordzee vanaf Noorwegen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 845 n.Chr. c

845 n.Chr.

Rivieren Europa in

Ga naar 845 en zoom uit over het Frankische rijk. Vikingen voeren met hun schepen de Seine, de Loire en de Rijn op. Zoek deze rivieren. Waarom waren ondiepe schepen zo gevaarlijk voor steden ver landinwaarts?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Kloosters hadden goud, zilver en weinig verdedigers. Waarom verwachtte niemand een aanval vanaf zee?
  2. Het meeste wat we weten over de plunderingen is door monniken geschreven, de slachtoffers. Hoe kan dat het verhaal beïnvloeden?
  3. De meeste Scandinaviërs waren in deze tijd boer. Waarom zouden sommigen toch op rooftocht gaan?
  4. Vikingen handelden ook in bont, walrusivoor, barnsteen en slaven. Wat zegt de slavenhandel over de Vikingwereld?
  5. Vikinglangschepen konden zowel de open zee oversteken als rivieren opvaren. Waarom was die combinatie zo krachtig?
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Karel de Grote, die regeerde toen de eerste Vikingaanvallen begonnen. Bespreek daarna: hoe kan een koning op het land honderden kilometers kust verdedigen tegen plunderaars die plotseling uit zee verschijnen?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.