Ptolemeïsch Egypte · 331-240 v.Chr.

Alexandrië: de bibliotheek en de vuurtoren

De Ptolemaeën bouwden een Griekse stad aan de Egyptische kust en vulden haar met elk boek dat ze konden vinden. Leerlingen ontdekken het Museum en de Bibliotheek, de vuurtoren op het eiland Pharos en de geleerde die de omvang van de aarde bepaalde met een stok en een schaduw.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 331 v.Chr. tot 240 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 83Ptolemeïsch Egypte, 280 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Eratosthenes hangt aan de lijn. De klas beslist.

The midsummer day, 240 BC
The Library of Alexandria

“You must decide whether to share your findings about the size of the Earth now, based on your measurements and reasoning, or to wait and seek more evidence before making such a bold claim. Sharing too soon could risk your reputation if you are wrong, but waiting might delay important knowledge.”

Should I publish my estimate of the Earth's size now, or continue checking my work first? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Ptolemeïsch EgypteAlexandrië: de bibliotheek en de vuurtoren

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

De Ptolemaeën bouwden een Griekse stad aan de Egyptische kust en vulden haar met elk boek dat ze konden vinden. Leerlingen ontdekken het Museum en de Bibliotheek, de vuurtoren op het eiland Pharos en de geleerde die de omvang van de aarde bepaalde met een stok en een schaduw.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Vind Alexandrië op de kaart en leg uit waarom Alexander deze plek koos in 331 v.Chr.
  • Beschrijf de Bibliotheek en het Museum en noem twee geleerden die er werkten.
  • Leg uit hoe Eratosthenes de omvang van de aarde bepaalde.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 331 v.Chr. a

331 v.Chr.

Een plek aan de rand van Egypte

Open de kaart in 331 v.Chr. aan de Egyptische kust ten westen van de Nijldelta. Alexander koos een strook land tussen zee en meer, met het eiland Pharos voor de kust als natuurlijke havenbescherming. Zet de laag Historical Events (Political) aan en zoek "Founding of Alexandria". Waarom niet midden in de delta bouwen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 283 v.Chr. b

283 v.Chr.

De Bibliotheek

Spring naar 283 v.Chr. en zoek "Library of Alexandria Founded" in Historical Events (Cultural). Ptolemaeus I en II betaalden geleerden om in het Museum te wonen en lieten schepen in de haven doorzoeken op boeken om te kopiëren, tot de planken vol lagen met honderdduizenden rollen. Wat betekende dat voor een nieuw koninkrijk?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 240 v.Chr. c

240 v.Chr.

De aarde meten

Ga naar 240 v.Chr. en reis de Nijl op naar Syene (Aswan), waar de zon midden in de zomer recht naar beneden schijnt in een put. Eratosthenes, hoofd van de Bibliotheek, mat op die dag de schaduw in Alexandrië en de afstand tussen de steden, en berekende zo de omvang van de aarde. Zoek beide plaatsen op de kaart.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Alexandrië werd "Alexandrië bij Egypte" genoemd, niet "in Egypte". De heersers spraken Grieks en het grootste deel van de bevolking was Grieks, Joods en Egyptisch. Was het eigenlijk wel een Egyptische stad?
  2. De Ptolemaeën betaalden geleerden om te onderzoeken wat ze wilden, met gratis maaltijden en zonder lesverplichtingen. Waarom zou een koning betalen voor meetkunde en poëzie?
  3. Het meetkundeboek van Euclides, hier geschreven, werd 2000 jaar lang op scholen gebruikt. Wat zorgt ervoor dat een boek zo lang meegaat?
  4. Eratosthenes bepaalde bijna precies de omvang van de aarde met een schaduw, een put en wat meetkunde. Wat leert zijn methode ons over het meten van iets dat te groot is om te overzien?
  5. De Bibliotheek werd beschadigd door brand in 48 v.Chr. en verdween in de eeuwen daarna; niemand weet precies hoe het eindigde. Waarom discussiëren mensen nog steeds zo fel over het verlies ervan?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Cleopatra VII, de laatste Ptolemaeïsche vorst en volgens oude schrijvers de eerste uit haar familie die Egyptisch leerde. Bespreek: zij groeide op naast de Bibliotheek. Hoe zou een heerser die veel leest anders kunnen regeren dan iemand die dat niet doet?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.