Romeinse Republiek · 216 v.Chr.

Cannae, 216 v.Chr.: De donkerste dag van Rome

Bij Cannae omsingelde en vernietigde Hannibal het grootste leger dat Rome ooit het veld had ingestuurd. Leerlingen onderzoeken het beroemde dubbele omsingelingsplan en stellen daarna de grotere vraag: waarom gaf Rome niet op?

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 216 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 100Romeinse Republiek, 216 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Hannibal Barca hangt aan de lijn. De klas beslist.

The morning after the Battle of Cannae
Camp near Cannae, Apulia, Italy

“You must decide whether to march directly on Rome, hoping to force the city to surrender, or focus on persuading more Italian cities to join your side and weaken Rome further. Each choice carries risks: attacking Rome could end the war quickly if successful, but the city is heavily fortified; winning over allies may take longer but could isolate Rome.”

Should I march on Rome now, or concentrate on winning over more of Rome’s allies in Italy? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RepubliekCannae, 216 v.Chr.: De donkerste dag van Rome

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · 216 BC

Debatteer erover in de Senaat: “Senate seats for the Latins”

That two leading men from each Latin people be made Roman citizens and given seats in the Senate, to fill the places of senators killed in the war.

De klas spreekt als Spurius Carvilius Maximus tegen Titus Manlius Torquatus en Quintus Fabius Maximus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit 216 BC. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Bij Cannae omsingelde en vernietigde Hannibal het grootste leger dat Rome ooit het veld had ingestuurd. Leerlingen onderzoeken het beroemde dubbele omsingelingsplan en stellen daarna de grotere vraag: waarom gaf Rome niet op?

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Beschrijf het plan van Hannibal bij Cannae en waarom het werkte.
  • Leg uit waarom sommige Italiaanse steden, zoals Capua, na de slag de kant van Hannibal kozen.
  • Noem twee redenen waarom Rome de nederlaag overleefde en uiteindelijk toch de oorlog won.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 216 v.Chr. a

216 v.Chr.

Hannibal in Italië

Open de kaart in 216 v.Chr., zet Historische Gebeurtenissen aan en kies voor Veldslagen. Zoek de markeringen van de Trebia, het Trasimeense Meer en Cannae. Waar trok Hannibal heen na elke slag?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 216 v.Chr. b

216 v.Chr.

Het slagveld

Zoom in op Cannae, bij de rivier de Aufidus (Ofanto) in Apulië. De vlakke vlakte was ideaal voor Hannibals cavalerie. Waarom is het voor een generaal belangrijk waar een veldslag wordt uitgevochten?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 216 v.Chr. c

216 v.Chr.

Bondgenoten wisselen van kant

Beweeg vanaf Cannae naar het westen naar Capua in Campanië, en daarna naar het zuiden naar Tarente. Na Cannae sloten Capua en veel steden in het zuiden zich aan bij Hannibal. Waarom was het zuiden moeilijker voor Rome om vast te houden dan Midden-Italië?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Hannibal zette zijn zwakste troepen in het midden en zijn beste aan de zijkanten. Waarom kon dat een leger in de val lokken?
  2. Oude schrijvers zeggen dat er tussen de 48.000 en 70.000 Romeinen en bondgenoten sneuvelden bij Cannae. Waarom verschillen historici van mening over zulke aantallen?
  3. Na Cannae trok Hannibal niet op naar Rome. Was dat een vergissing? Wat had hij nog meer kunnen doen?
  4. Rome weigerde losgeld te betalen voor de soldaten die Hannibal gevangen had genomen. Waarom zou de Senaat daarvoor kiezen?
  5. Officieren bestuderen Cannae nog steeds. Wat kun je leren van een veldslag die 2.200 jaar geleden werd uitgevochten?
4

Spelronde

10 min

Speel de Hannibal Barca-ronde in Rule History en stop bij de beslissing na Cannae. Laat de klas stemmen: optrekken naar Rome of niet? Vergelijk daarna met wat Hannibal deed, en met wat Livius vertelt dat zijn officier Maharbal zei.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.