Romeinse Republiek · 218-217 v.Chr.

Hannibal steekt de Alpen over

In 218 v.Chr. trok Hannibal met een leger en olifanten vanuit Spanje over de Pyreneeën en de Alpen naar Italië. Leerlingen volgen de route, wegen de verliezen en ontdekken waarom deze tocht Rome zo schokte.

Duur
50 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 218 v.Chr. tot 217 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 99Romeinse Republiek, 218 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Hannibal Barca hangt aan de lijn. De klas beslist.

Late autumn, 218 BC, just after crossing the Alps
Near the foothills of the western Alps, northern Italy

“You must decide whether to press on quickly and attack the Romans before my exhausted troops recover, or wait and let my army rest and rebuild strength, even though the Romans may have time to prepare. Both choices carry great risks and possible rewards.”

Should I attack the Romans immediately, or give my troops time to recover before the next battle? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RepubliekHannibal steekt de Alpen over

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · 218 BC

Debatteer erover in de Senaat: “Declare war on Carthage now”

That Rome declare war on Carthage at once for the destruction of Saguntum, and send one consul with an army to Spain and the other to Africa.

De klas spreekt als Lucius Cornelius Lentulus tegen Quintus Fabius Maximus en Lucius Aemilius Paullus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit 218 BC. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In 218 v.Chr. trok Hannibal met een leger en olifanten vanuit Spanje over de Pyreneeën en de Alpen naar Italië. Leerlingen volgen de route, wegen de verliezen en ontdekken waarom deze tocht Rome zo schokte.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Volg op de kaart de route van Hannibal van Carthago Nova naar Noord-Italië.
  • Leg uit waarom Hannibal voor de landroute over de Alpen koos in plaats van de zee.
  • Beschrijf de veldslagen bij de Trebia en het Meer van Trasimene en hoe Rome daarop reageerde.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 218 v.Chr. a

218 v.Chr.

Het vertrekpunt

Open de kaart in 218 v.Chr. en zoek Carthago Nova (Cartagena) aan de zuidoostkust van Spanje. Hier begon Hannibals tocht in het voorjaar van 218 v.Chr. Welke bergketens liggen er tussen hem en Rome?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 218 v.Chr. b

218 v.Chr.

De bergen in

Zoom in op de westelijke Alpen. Historici discussiëren nog steeds over welke pas Hannibal gebruikte. Kijk naar het gebergte: waarom was een oversteek in de herfst zo gevaarlijk?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 217 v.Chr. c

217 v.Chr.

Veldslagen in Italië

Zet 'Historical Events' aan en kies 'Battles'. Zoek de Trebia (218 v.Chr.) en het Meer van Trasimene (217 v.Chr.). In welke richting trekt Hannibal op?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Rome beheerste na de Eerste Punische Oorlog de zee. Waarom dwong dat Hannibal om over land te gaan?
  2. Hannibal vertrok uit Spanje met tienduizenden soldaten. Volgens Polybius bereikten ongeveer 26.000 Italië. Waardoor konden er zoveel verliezen zijn?
  3. Veel Galliërs in Noord-Italië sloten zich bij Hannibal aan toen hij aankwam. Waarom verwelkomden zij een vijand van Rome?
  4. Na Trasimene koos Rome voor Fabius Maximus, die grote veldslagen vermeed. Was 'uitstellen' laf of juist slim?
  5. Waarom denk je dat Hannibals oversteek van de Alpen na meer dan 2.000 jaar nog steeds beroemd is?
4

Spelronde

10 min

Speel samen de Hannibal Barca-ronde in Rule History. Laat de leerlingen bij elke beslissing stemmen voordat je doorklikt. Vergelijk: welke keuzes van Hannibal pakten goed uit, en welke waren achteraf fouten?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.