Carthago · 814-300 v.Chr.

Carthago: een handelsrijk aan de westelijke zee

Lang voordat het met Rome in oorlog kwam, heerste Carthago over het westelijke Middellandse Zeegebied met handelsschepen, niet met legioenen. In deze les verkennen leerlingen de dubbele haven van Carthago, haar handelsposten van Spanje tot Sicilië, en de beroemde reis van Hanno langs de West-Afrikaanse kust.

Duur
50 minuten
Leeftijd
11–14
Op de kaart
3 stappen, 814 v.Chr. tot 480 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 46Carthago, 500 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Hanno the Navigator hangt aan de lijn. De klas beslist.

Mid-voyage, about 500 BC
Off the Atlantic coast of West Africa, south of the Pillars of Heracles (Strait of Gibraltar)

“You must decide whether to risk the fleet and settlers by sailing further south along the African coast, or to turn back to Carthage with what we have found so far. The coast grows more difficult, but there may be new lands and trade ahead. If you go on, you risk storms, hunger and the unknown. If you return, you bring home valuable information and people are safe, but you may miss greater discoveries.”

Should I continue my voyage into the unknown, or turn back with the knowledge and settlers we have gathered? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

CarthagoCarthago: een handelsrijk aan de westelijke zee

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · 481 BC

Debatteer erover in de Senaat: “Land before the levy”

That no army be raised until the Senate keeps its promise and shares out the public land, as decreed in the consulship of Spurius Cassius.

De klas spreekt als Spurius Licinius tegen Kaeso Fabius Vibulanus en Spurius Furius Fusus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit 481 BC. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Lang voordat het met Rome in oorlog kwam, heerste Carthago over het westelijke Middellandse Zeegebied met handelsschepen, niet met legioenen. In deze les verkennen leerlingen de dubbele haven van Carthago, haar handelsposten van Spanje tot Sicilië, en de beroemde reis van Hanno langs de West-Afrikaanse kust.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Vind Carthago, Gadir, Sardinië, Sicilië en Ibiza op de kaart en leg uit wat Carthago van elk van deze plaatsen wilde.
  • Beschrijf hoe Carthago werd bestuurd en waarom Aristoteles haar staatsinrichting prees.
  • Leg uit wat de reis van Hanno inhield en wat dat vertelt over de zeevaartkunst van de Carthagers.
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 814 v.Chr. a

814 v.Chr.

Een kolonie wordt hoofdstad

Open de kaart in 814 v.Chr., het traditionele stichtingsjaar, bij de baai van Tunis met de Cities-laag aan. Carthago werd gesticht door kolonisten uit Tyrus op een schiereiland met een heuvel, de Byrsa, en een lagune. Zoom in en bekijk de haven, de smalle zee richting Sicilië en het vruchtbare land erachter. Waarom zou men juist hier een stad bouwen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 500 v.Chr. b

500 v.Chr.

De westelijke zee

Spring naar 500 v.Chr. en zoom uit. De kaart toont het Carthaagse rijk langs de Afrikaanse kust, over Sardinië en West-Sicilië en tot in Zuid-Spanje. Het ging vooral om havens en handelsposten, niet om grote veroveringen. Tel het aantal eilanden onder Carthaags gezag.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 480 v.Chr. c

480 v.Chr.

Himera

Ga naar 480 v.Chr. en kijk naar Noord-Sicilië. In dat jaar verloor een Carthaags leger van de Grieken van Syracuse bij Himera, volgens de overlevering op dezelfde dag als de slag bij Salamis. Carthago liet Sicilië daarna zeventig jaar met rust en werd rijk door handel. Zoek Himera aan de noordkust, ten westen van Palermo.

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Carthago werd bestuurd door twee jaarlijks gekozen rechters (suffeten), een raad van oudsten en een volksvergadering, zonder koning na ongeveer 500 v.Chr. Aristoteles vergeleek Carthago met Sparta en prees haar staatsbestel. Wat zegt dat over hoe de Grieken tegen Carthago aankeken?
  2. Carthaagse legers bestonden vooral uit huursoldaten: Libiërs, Iberiërs, Kelten, Grieken. Wat zijn de voordelen en risico’s van een leger dat vecht voor geld?
  3. Hanno voer met, naar eigen zeggen, zestig schepen en duizenden kolonisten langs de West-Afrikaanse kust. Zijn verslag is bewaard gebleven in een Griekse vertaling. Hoe ver hij kwam is onzeker. Waarom zou een staat haar vaarroutes geheim willen houden?
  4. Carthago probeerde andere schepen uit de westelijke zee voorbij Sardinië te weren. Kan een zee eigendom zijn van een staat?
  5. Het meeste wat we over Carthago weten is opgeschreven door Grieken en Romeinen, haar vijanden, omdat de eigen bibliotheek verloren ging toen de stad in 146 v.Chr. werd verwoest. Hoe proberen historici dat te corrigeren?
4

Spelronde

10 min

Speel één ronde Rule History als Hannibal Barkas, de grootste generaal van Carthago. Kijk daarna drie eeuwen terug: in 500 v.Chr. had Carthago nog geen Hannibal en wilde het niet veroveren. Bespreek: wanneer besloot een handelsstad dat ze legers nodig had, en werd dat haar ondergang?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.