Archaïsch en Klassiek Griekenland · 650-279 v.Chr.

Delphi: het orakel bij de navel van de wereld

Koningen en steden van Lydië tot Sicilië stuurden gezanten een berg op om een priesteres te vragen wat ze moesten doen. In deze les bezoeken leerlingen Delphi, ontdekken ze hoe het orakel werkte, testen ze beroemde antwoorden en onderzoeken ze waarom een heiligdom zonder leger eeuwenlang rijk en veilig bleef.

Duur
45 minuten
Leeftijd
10–13 jaar
Op de kaart
3 stappen, 650 v.Chr. tot 279 v.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 56Archaïsch en Klassiek Griekenland, 500 v.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Themistocles hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early summer, 480 BC, just after consulting the oracle at Delphi
Delphi, sanctuary of Apollo

“You must decide how to interpret the oracle's answer. The Pythia said Athens will be saved by 'wooden walls.' Some believe this means defending the city with a wooden palisade, while I think it means fighting at sea with our fleet. You must choose which advice to follow and how to convince the people.”

Should I urge Athens to trust in its fleet as the 'wooden walls,' or prepare to defend the city itself? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Archaïsch en Klassiek GriekenlandDelphi: het orakel bij de navel van de wereld

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Koningen en steden van Lydië tot Sicilië stuurden gezanten een berg op om een priesteres te vragen wat ze moesten doen. In deze les bezoeken leerlingen Delphi, ontdekken ze hoe het orakel werkte, testen ze beroemde antwoorden en onderzoeken ze waarom een heiligdom zonder leger eeuwenlang rijk en veilig bleef.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Je kunt Delphi aanwijzen en het heiligdom van Apollo beschrijven: de tempel, de Pythia en de schatkamers.
  • Je legt uit hoe men een vraag aan het orakel stelde en beantwoord kreeg, en waarom de antwoorden vaak dubbelzinnig waren.
  • Je noemt twee voorbeelden van heersers of steden die Delphi raadpleegden en wat er daarna gebeurde.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 650 v.Chr. a

650 v.Chr.

Een heiligdom op de berg

Open de kaart in 650 v.Chr. bij Delphi, op de hellingen van de berg Parnassus boven de Golf van Korinthe. De Grieken noemden deze plek de navel van de wereld. Zet Historische Gebeurtenissen (Religieus) aan en zoek "Oracle at Delphi Established". Zoom in en zie hoe moeilijk het is om de plek te bereiken.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 480 v.Chr. b

480 v.Chr.

Iedereen vraagt Delphi om raad

Spring naar 480 v.Chr. en zoom uit. Kroisos van Lydië, de Atheners voor Salamis en steden die kolonies wilden stichten stuurden allemaal gezanten hierheen. Zoek Sardes, Athene en Syracuse op en schat hoe lang elke gezant onderweg was. De Atheense Schatkamer in Delphi werd gebouwd van de buit van Marathon.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 279 v.Chr. c

279 v.Chr.

De Galliërs voor de poorten

Ga naar 279 v.Chr. Een Keltisch leger trok zuidwaarts door Griekenland om de schatkamers van Delphi te plunderen. Volgens de Grieken joeg Apollo hen weg met een storm en vallende stenen. Zoek Thermopylae, waar de Kelten langs kwamen, en Delphi, dat ze bereikten. Waarom had geen enkele Griekse stad het ooit geplunderd?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De Pythia, een priesteres, gaf antwoorden in trance; priesters zetten die om in verzen. Sommige wetenschappers denken dat gassen uit de rots haar beïnvloedden, al zijn ze het daar niet allemaal over eens. Verandert het weten hoe het orakel werkte iets aan de betekenis die het voor de Grieken had?
  2. Kroisos vroeg of hij Perzië moest aanvallen en kreeg te horen dat een groot rijk zou vallen. Waarom hoorde hij wat hij wilde horen?
  3. Steden vroegen Delphi om raad voordat ze kolonies stichtten, oorlog voerden of wetten veranderden. Waarom zou een staat advies van buiten willen, zelfs als dat advies op twee manieren te lezen is?
  4. Delphi bleef neutraal tussen Griekse steden en zelfs tussen Grieken en Perzen. Was dat wijsheid, lafheid of slimme handel?
  5. Bij de ingang stonden spreuken als "Ken uzelf" en "Niets te veel". Waarom zijn die twee misschien goed advies voor iemand die net het orakel om raad over de toekomst heeft gevraagd?
4

Spelronde

9 min

Speel één ronde Rule History als Alexander de Grote, die volgens het verhaal de Pythia naar de tempel sleepte op een dag dat ze niet wilde voorspellen, tot ze riep: "Jij bent onoverwinnelijk", precies het antwoord dat hij wilde horen. Vraag: raadplegen heersers orakels, adviseurs of peilingen om iets te weten te komen, of om bevestigd te worden in hun gelijk?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.