Romeinse Rijk · 284-305 na Chr.

Diocletianus en het viervoudig bestuur

Diocletianus vond het rijk te groot voor één man en verdeelde het onder vier keizers. Leerlingen ontdekken op de kaart hoe de Tetrarchie werkte, leren over zijn hervormingen van het leger, belastingen en prijzen, en over zijn vervolging van christenen.

Duur
50 minuten
Leeftijd
12–15 jaar
Op de kaart
3 stappen, 300 n.Chr. tot 305 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 140Romeinse Rijk, 300 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Diocletian hangt aan de lijn. De klas beslist.

Spring, 305, just before my retirement
Nicomedia, Asia Minor

“You must decide whether to retire from being emperor now, as I have planned, or remain in power despite my age and illness. If you retire, you hope the Tetrarchy system will continue smoothly. If you stay, you might keep the empire more stable, but you are tired and unwell.”

Should I retire from ruling the empire as planned, or stay in power longer? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RijkDiocletianus en het viervoudig bestuur

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Diocletianus vond het rijk te groot voor één man en verdeelde het onder vier keizers. Leerlingen ontdekken op de kaart hoe de Tetrarchie werkte, leren over zijn hervormingen van het leger, belastingen en prijzen, en over zijn vervolging van christenen.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom Diocletianus vanaf 293 de macht verdeelde over vier heersers en hoe de Tetrarchie werkte.
  • De belangrijkste residenties van de vier keizers, zoals Nicomedia, Sirmium, Milaan en Trier, op de kaart aanwijzen.
  • De hervormingen van Diocletianus beoordelen, waaronder het Edict van Maximumprijzen (301) en de christenvervolgingen (303).
2

Ontdek de kaart

15 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 300 n.Chr. a

300 n.Chr.

Vier keizers

Open de kaart in 300 na Chr. Het rijk is verdeeld in vier delen, elk genoemd naar een van de keizers. Welk deel hield Diocletianus zelf, en welk deel is het grootst?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 300 n.Chr. b

300 n.Chr.

Hoofdsteden aan de grenzen

Zoek de belangrijkste residenties van de vier keizers: Nicomedia bij de Bosporus, Sirmium aan de rivier de Sava, Milaan en Trier. Waarom lagen ze allemaal dichter bij de grenzen dan bij Rome?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 305 n.Chr. c

305 n.Chr.

Aftreden aan zee

Zoom in op de Adriatische kust van Dalmatië en zoek Split. Diocletianus liet hier een enorm paleis bouwen en trok zich er in 305 terug, als eerste keizer die vrijwillig afstand deed van de macht. Waarom zou hij dat hebben gewild?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

15 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. Diocletianus vond het rijk te groot voor één heerser. Was het delen van de macht een teken van kracht of juist van zwakte?
  2. Elke keizer had zijn eigen leger en hofhouding. Wat kon er misgaan als een van hen stierf of aftrad?
  3. Het Edict van Maximumprijzen stelde maximumprijzen vast voor honderden producten en lonen, met de doodstraf als straf. Waarom werkte dit niet?
  4. In 303 gaf Diocletianus opdracht om kerken te vernietigen en christelijke boeken te verbranden. Waarom zou een keizer die orde wil, zich tegen een godsdienst keren?
  5. Volgens een laat-Romeins verhaal weigerde Diocletianus terug te keren als keizer omdat hij liever kolen teelde. Wat zegt het over macht dat hij die opgaf?
4

Spelronde

10 min

Speel de ronde over Constantijn de Grote in Rule History. De vader van Constantijn was een van Diocletianus’ vier keizers. Bespreek: hoe viel de Tetrarchie uit elkaar na het aftreden van Diocletianus, en hoe maakte dat de weg vrij voor Constantijn?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.