Romeinse Rijk · 260-273 na Chr.

Zenobia, koningin van Palmyra

Een karavaanstad in de Syrische woestijn groeide uit tot het centrum van een rijk dat zich uitstrekte van Egypte tot Klein-Azië. Leerlingen volgen de opkomst en ondergang van koningin Zenobia en onderzoeken hoe Romeinen en Syriërs haar verhaal hebben verteld.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 250 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 139Romeinse Rijk, 250 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Zenobia hangt aan de lijn. De klas beslist.

The night after the defeat near Emesa
A camp outside Emesa, Syria

“You must decide whether to stay in Emesa and try to defend the city, risking capture, or retreat toward Palmyra to gather more forces and supplies. If you flee too soon, your supporters may lose faith. If you stay too long, you may be trapped by the Roman army.”

Should I stay in Emesa and defend, or withdraw to Palmyra to regroup? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Romeinse RijkZenobia, koningin van Palmyra

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · AD 249

Debatteer erover in de Senaat: “Let Philip lay down the purple”

That the Senate accept the emperor Philip's offer to lay down the empire, unless it will give him real help against the revolts on the Danube and in Syria.

De klas spreekt als Marcus Julius Philippus tegen Gaius Messius Quintus en Fulvius Aemilianus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit AD 249. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Een karavaanstad in de Syrische woestijn groeide uit tot het centrum van een rijk dat zich uitstrekte van Egypte tot Klein-Azië. Leerlingen volgen de opkomst en ondergang van koningin Zenobia en onderzoeken hoe Romeinen en Syriërs haar verhaal hebben verteld.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Uitleggen waarom Palmyra rijk werd door de karavaanhandel tussen het Romeinse rijk en het oosten.
  • Beschrijven hoe Zenobia de macht kreeg over de oostelijke provincies van Rome en hoe Aurelianus haar versloeg.
  • Romeinse beschrijvingen van Zenobia vergelijken met hoe zij tegenwoordig in Syrië wordt herdacht.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 250 n.Chr. a

250 n.Chr.

Een stad in de woestijn

Open de kaart in 250 na Chr. en zet de Cities-laag aan. Zoek Palmyra in de Syrische woestijn, tussen de Middellandse Zee en de Eufraat. Waarom zou juist hier, bij een oase, een stad ontstaan?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 250 n.Chr. b

250 n.Chr.

Karavanen

Zet de Trade Routes-laag aan en volg de routes die vanuit het oosten naar Syrië lopen. Welke goederen zouden karavanen via Palmyra vervoerd kunnen hebben?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 250 n.Chr. c

250 n.Chr.

Het rijk van Zenobia

De kaart toont het rijk als één geheel, maar in 271 regeerde Zenobia van Egypte tot centraal Klein-Azië. Zoek met de Cities-laag Alexandrië, Antiochië en Palmyra. Hoe lang zou een boodschapper erover doen om tussen deze steden te reizen?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De kooplieden van Palmyra dreven handel met zowel Rome als het oosten. Waarom kon een handelsstad juist in crisistijd machtig worden?
  2. Zenobia's man Odaenathus verdedigde het oosten voor Rome tegen de Perzen. Waarom zou zijn weduwe zich daarna tegen Rome keren?
  3. Romeinse schrijvers zeggen dat Zenobia beweerde af te stammen van Cleopatra. Waarom zou een koningin zo'n band willen leggen?
  4. Veel van wat we over Zenobia weten komt uit de Historia Augusta, een Romeins boek vol verzinsels. Hoe kunnen historici zo'n bron controleren?
  5. De ruïnes van Palmyra raakten zwaar beschadigd door oorlog in 2015. Waarom hechten mensen vandaag de dag zoveel waarde aan oude ruïnes?
4

Spelronde

9 min

Speel de Cleopatra VII-ronde in Rule History, de koningin die Zenobia bewonderde. Bespreek: Cleopatra en Zenobia daagden Rome beiden uit vanuit het oosten. Wat hadden ze gemeen, en waarom verloren ze allebei?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.