Andesbeschavingen · ca. 100-800
Aan de droge kust van Peru maakten twee volken van rivierdal landbouwgrond. De Moche maakten levensechte aardewerken en enorme piramides van adobe; de Nazca tekenden reusachtige figuren in de woestijn. Leerlingen onderzoeken wat hun kunst ons vertelt, zonder dat er geschreven bronnen zijn.
a
Rivieren in de woestijn300 n.Chr.
b
Lijnen op de grond300 n.Chr.
c
Twee volken, één kust300 n.Chr.
Een telefoontje uit het verleden · nieuw
A bright morning in 300 AD
A village near the Nazca River, Peru
“You must decide whether to leave your pottery work and join your neighbors in marking the desert with new lines and shapes. Many say these figures honor spirits or help bring water, but it takes time and effort away from daily work. You must weigh the needs of your family and the importance of these traditions.”
Should I join the others in creating the new Nazca lines, or focus on my pottery and daily tasks? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.
Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken
Live les · nieuw in Classroom
Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.
€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.
Of als huiswerk · nieuw
Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.
Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.
AndesbeschavingenMoche en Nazca: kunst in de woestijn
Dia’s · nieuw
22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.
€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.
Lees voor
Aan de droge kust van Peru maakten twee volken van rivierdal landbouwgrond. De Moche maakten levensechte aardewerken en enorme piramides van adobe; de Nazca tekenden reusachtige figuren in de woestijn. Leerlingen onderzoeken wat hun kunst ons vertelt, zonder dat er geschreven bronnen zijn.
Aan het eind van de les kunnen leerlingen
Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.
a
Open de kaart in 300 na Chr. aan de noordkust van Peru. Zoek het gebied met het label Moche. Zoom in: waar liggen de groene rivierdal? Waarom bouwden de Moche hun centra juist daar?
Open dit beeld op de kaart
b
Ga zuidwaarts naar het Nazca-gebied. De beroemde lijnen liggen op een vlakke vlakte tussen rivierdal. Waarom blijven lijnen op droge, bijna regenloze grond meer dan 1.500 jaar zichtbaar?
Open dit beeld op de kaart
c
Zoom uit om beide gebieden te zien. Het hartland van de Moche en de Nazcalijnen liggen ongeveer 800 km uit elkaar. Gebruik de grenzen: welk volk beheerste het langste stuk kust?
Open dit beeld op de kaartKies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.
Speel één ronde Rule History als Constantijn de Grote, die over Rome heerste terwijl de Moche en Nazca bloeiden. Bespreek daarna: van Constantijn kennen we beslissingen uit geschreven bronnen. Hoe zouden historici iets te weten kunnen komen over de keuzes van een Moche-heerser?
Open Rule HistoryVoor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.