Rijk van Ghana · ca. 700-1200

Het rijk van Ghana: land van goud

Lang voordat het huidige land Ghana bestond, groeide het rijk Wagadu rijk aan de zuidrand van de Sahara dankzij de handel. Leerlingen lezen wat een Arabische geograaf in 1068 opschreef en ontdekken hoe een koning rijk kon worden van goud dat hij zelf niet uit de grond haalde.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 1000 n.Chr. tot 1279 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 212Rijk van Ghana, 1000 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Tunka Menin hangt aan de lijn. De klas beslist.

The height of my reign, about 1068
Koumbi Saleh, capital of the Ghana Empire

“You must decide how to manage relations between the Muslim merchants and your own people, who follow the traditional religion. If you favor the merchants too much, your people may be upset. If you ignore the merchants, you risk losing trade and wealth. You must balance both groups to keep peace and prosperity.”

Should I allow Muslim merchants to have their own town and mosques, or should I insist everyone follow our traditional ways? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Rijk van GhanaHet rijk van Ghana: land van goud

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

1

Introductie

5 min

Lees voor

Lang voordat het huidige land Ghana bestond, groeide het rijk Wagadu rijk aan de zuidrand van de Sahara dankzij de handel. Leerlingen lezen wat een Arabische geograaf in 1068 opschreef en ontdekken hoe een koning rijk kon worden van goud dat hij zelf niet uit de grond haalde.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Wijs het rijk van Ghana aan op de kaart en leg uit waarom dit niet op dezelfde plek ligt als het huidige land Ghana.
  • Leg uit hoe de koning van Ghana rijk werd door handel te belasten en de controle over goudklompjes te houden.
  • Beoordeel de waarde en beperkingen van al-Bakri’s beschrijving als historische bron.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 1000 n.Chr. a

1000 n.Chr.

Waar Ghana echt lag

Open de kaart van het jaar 1000 en zoek het label Ghana in de droge Sahel, ten noorden van de Senegal en Niger. Sleep daarna de tijdschuif naar 2000: het huidige land Ghana verschijnt veel verder naar het zuidoosten. Waarom zou het land die oude naam hebben gekozen?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1000 n.Chr. b

1000 n.Chr.

Aan de rand van de woestijn

Ga terug naar het jaar 1000 en zet de Trade Routes aan. Hoe dicht lag Ghana bij de handelsroute dwars door de Sahara? Welke goederen kon de koning belasten?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 1279 n.Chr. c

1279 n.Chr.

Een nieuwe macht

Sleep de tijdschuif langzaam van 1100 naar 1279 en let op de labels. Welk rijk neemt de plaats van Ghana in?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. De naam "Ghana" was eigenlijk de titel van de koning. Waarom zouden buitenstaanders een heel land naar de heerser noemen?
  2. De koning hief belasting op zout dat binnenkwam én dat werd uitgevoerd. Waarom was handel belasten slimmer dan zelf goud delven?
  3. Veel wat we weten komt van al-Bakri, die er zelf nooit is geweest. Hoe betrouwbaar is een schrijver die verhalen van anderen verzamelt?
  4. De stad van de koning en die van de islamitische kooplieden lagen naast elkaar. Wat zegt dit over religie in Ghana?
  5. Historici discussiëren of de Almoraviden Ghana rond 1076 hebben veroverd. Waarom zijn geleerden het niet altijd eens over zulke oude gebeurtenissen?
4

Spelronde

9 min

Er staat geen heerser van Ghana in Rule History. Speel één ronde als Karel de Grote, die in Europa regeerde terwijl Ghana rijk werd, en vergelijk: waar kwam de rijkdom van elke heerser vandaan, uit land of uit handel?

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.