Vroege Middeleeuwen · 476-526

Na Rome: de nieuwe koninkrijken in het Westen

In 476 wordt de laatste keizer in het Westen van zijn troon gestoten. Leerlingen brengen de Gotische, Frankische, Vandalen- en Angelsaksische koninkrijken in kaart die het Romeinse rijk opvolgden, en onderzoeken hoeveel er nu echt veranderde voor de mensen die daar woonden.

Duur
45 minuten
Leeftijd
11–14 jaar
Op de kaart
3 stappen, 500 n.Chr.
Live les
7 rondes, 3 op de kaart
Huiswerk
Dezelfde rondes, een week lang
Werkblad
Twee A4’s, bij Classroom
Dia’s
22 dia’s, bij Classroom
Je hebt nodig
Een beamer; telefoons voor live
Kaartplaat 149Vroege Middeleeuwen, 500 n.Chr.. De letters geven de drie kaartstappen van deze les aan.

Een telefoontje uit het verleden · nieuw

Theodoric the Great hangt aan de lijn. De klas beslist.

Early 500, after entering Ravenna as king
Ravenna, Italy

“You must decide whether to keep Roman officials, the Roman Senate, and Roman law in governing Italy, or to replace them with Gothic customs and leaders. Many Romans support stability and their old ways, but my Gothic followers expect rewards for their loyalty. Balancing these groups is difficult.”

Should I keep using Roman officials and laws, or should I govern Italy using more Gothic ways? De beller spreekt Engels, met zijn of haar eigen stem, vanuit een korte samenvatting van feiten uit het lesboek, weet niets van wat later gebeurde en vertelt nooit de afloop; dat zie je na het gesprek op het scherm. Op het livebord rinkelt de telefoon voor de hele klas: de docent neemt op via de microfoon, leerlingen sturen hun antwoord via hun telefoon.

Log in om het telefoontje op te nemen

Telefoontjes zitten bij Pro (5 per maand) en Classroom (20 per maand, voor de hele klas). Hoe telefoontjes werken

Live les · nieuw in Classroom

Geef live les. De klas antwoordt via hun telefoon.

Zet het bord op de beamer. Leerlingen doen mee met een zescijferige code, geen account nodig, en tikken op de kaart: waar lag de grens, waar kwam het graan vandaan. Hun pins verschijnen tegelijk als je onthult, en de leerling die het dichtstbij zit wint de ronde.

€19 per maand: elke les live, alle werkbladen, maandelijks opzegbaar. Rome op zijn grootst loopt gratis live.

Een live les op het digibord: de pins van de klas op de kaart rond Alexandrië, met de dichtstbijzijnde leerlingen ernaast. Op de telefoon van de leerling: de vraag en een kaart om op te tikken.
7 rondes
3 plekken zoeken op de kaart, quizvragen, een klassenstemming en een kort antwoord.
Ongeveer 15 minuten
Gebruik het als kaartopdracht of als start van het gesprek. Je gaat verder met de spatiebalk.
Een rapport
Alle antwoorden, per leerling en per ronde, om terug te lezen of te printen na de les.

Of als huiswerk · nieuw

Geen lestijd over? Zet het als huiswerk klaar.

Dezelfde 7 rondes, zonder digibord: elke leerling doorloopt ze zelf op de telefoon, ziet meteen alle antwoorden met uitleg, en het rapport vult zich automatisch. Een week open, met een code en een link die je overal kunt delen.

Huiswerk hoort bij Classroom, net als de live les. De gratis les kan iedereen als huiswerk geven.

Vroege MiddeleeuwenNa Rome: de nieuwe koninkrijken in het Westen

Dia’s · nieuw

De hele les als presentatie.

22 slides: het titelblad, de 3 kaartstappen met afbeeldingen en een link naar de live kaart, de gespreksvragen, de quiz met het antwoord op de volgende slide, en het werkblad. In de sprekersnotities staat wat je kunt zeggen. Het is een .pptx, dus werkt in PowerPoint, Keynote en Google Slides, en je kunt alles aanpassen.

Voorbeeld: de eerste 4 slides

€19 per maand: de presentatie van elke les, alle werkbladen, elke live les. Rome op zijn grootst is helemaal gratis beschikbaar.

De Senaat · AD 476

Debatteer erover in de Senaat: “Rome must keep its own emperor”

That the Senate not send the imperial regalia to Zeno in Constantinople, but recognise Julius Nepos as the lawful emperor of the West and ask Zeno to restore him.

De klas spreekt als Julius Nepos tegen Odoacer en Rufius Postumius Festus, die hardop antwoorden in hun eigen woorden en aan het eind stemmen. Twee beurten zijn gratis; met Pro of Classroom mag de hele klas. De Senaat spreekt Engels.

Open het voorstel

Echt voorstel uit AD 476. Zet de Senaat op het bord, laat de klas debatteren en vergelijk daarna met wat er echt gebeurde.

1

Introductie

5 min

Lees voor

In 476 wordt de laatste keizer in het Westen van zijn troon gestoten. Leerlingen brengen de Gotische, Frankische, Vandalen- en Angelsaksische koninkrijken in kaart die het Romeinse rijk opvolgden, en onderzoeken hoeveel er nu echt veranderde voor de mensen die daar woonden.

Aan het eind van de les kunnen leerlingen

  • Noem vier koninkrijken die rond het jaar 500 over voormalige West-Romeinse gebieden heersten en geef ze aan op de kaart.
  • Leg uit wat er in 476 gebeurde en waarom historici discussiëren of Rome toen echt 'viel'.
  • Geef twee voorbeelden van Romeinse gebruiken (zoals het recht, het Latijn of de Kerk) die de nieuwe koningen overnamen.
2

Ontdek de kaart

12 min

Projecteer de kaart, of laat leerlingen zelf meekijken. Elke stap opent de kaart op het juiste jaar en de juiste plek.

De kaart in 500 n.Chr. a

500 n.Chr.

Een Gotische koning in Italië

Open de kaart in het jaar 500 bij Italië. In 476 zette Odoaker de laatste West-Romeinse keizer af in Ravenna; rond 500 regeert de Ostrogoot Theodorik hier. Zoek de naam van zijn volk op de kaart.

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 500 n.Chr. b

500 n.Chr.

Een kaart van koninkrijken

Zoom uit zodat je West-Europa en Noord-Afrika ziet. Welke volken staan nu met hun naam op de oude Romeinse provincies? Wie heerst er over Spanje en wie over Carthago?

Open dit beeld op de kaart
De kaart in 500 n.Chr. c

500 n.Chr.

Oost en West

Schuif de kaart naar het oosten tot je het Oost-Romeinse Rijk ziet. Vergelijk de grootte met de koninkrijken in het Westen. Waarom denk je dat het ene deel van het rijk bleef bestaan en het andere niet?

Open dit beeld op de kaart
3

Klassengesprek

14 min

Kies er twee of drie. Ze gaan van wat er gebeurde naar waarom het belangrijk was.

  1. In 476 stuurde Odoaker de keizerlijke regalia naar Constantinopel in plaats van zichzelf tot keizer te kronen. Welke boodschap gaf hij daarmee af?
  2. Veel mensen in Italië merkten in 476 nauwelijks verschil. Waarom zou het dagelijks leven grotendeels hetzelfde zijn gebleven?
  3. Theodorik hield Romeinse bestuurders, de Romeinse Senaat en het Romeinse recht voor zijn Romeinse onderdanen. Waarom zou een Gotische koning dat doen?
  4. De meeste nieuwe koningen waren ariaanse christenen, anders dan hun onderdanen. Waarom kon dat voor problemen zorgen?
  5. Moeten we 476 de 'val' van Rome noemen, of gewoon een machtswisseling? Geef een argument.
4

Spelronde

9 min

Speel Rule History als Attila de Hun, wiens oorlogen het Westen in de jaren 440 en 450 opschudden. Vergelijk daarna zijn keuzes met die van Theodorik, die vanaf 493 over Italië heerste en probeerde de Romeinse tradities voort te zetten.

Open Rule History
5

Werkblad

5 min

Dit werkblad hoort bij Classroom

Voor €19 per maand krijg je alle werkbladen, slides van elke les, elke live les en het klaslokaal. De gratis les kun je altijd printen.